SP (Shutter precision) naafdynamo PD-7 (schakelbaar, 6V 3W voor wielen met 559mm/622mm velgen, schijfrem versie)

Getest: Ontvangen op 13 april 2011, getest op een fiets sinds 8 juni 2011.

N.B. PD-7 is de huidige SP aanduiding, de oude aanduiding was HB015 en daarvoor korte tijd 63D. Deze naven waren niet in EU noch USA verkrijgbaar voordat de typeaanduiding PD-7 werd.

Introductie

Het volgende schreef ik in december 2010:

Er is een nieuwe speler op het veld van de naafdynamo's! Het gaat om het Taiwanese bedrijf sp-dynamo, http://www.sp-dynamo.com/ (of beter Shutter precision co. ltd; uit die naam kan u afleiden uit welke richting de mensen van dat bedrijf komen; Het voordeel van het komen uit andere richting is dat men een vers perspectief op de zaak heeft...) Hun dynamo's zien er fraai uit! Ze hebben veel moeite gedaan de dynamo's eenvoudiger te produceren te maken en de efficientie is ongeveer zo goed als de Schmidt naafdynamo's (misschien even goed als de SONdelux?) maar voor een veel lagere prijs. Ik heb gehoord dat SP-dynamo niet voldoende interesse kreeg onder hun eigen naam (een probleem voor alle nieuwe bedrijven neem ik aan), vandaar dat u deze naven eerst zal zien onder andere naam in de VS en Europa... Er zijn standaard versies en versie die volledig ontkoppeld kunnen worden net zo als de Renak Enparlite. Als het goed is krijg ik via via binnenkort (januari? midden april) een exemplaar om te testen...
Standaard naven:

Schakelbare naven:

(2011-3-15) SP dynamo's verkocht onder andere naam: Ik kan nu zeggen dat een ervan Velo Orange is. Dit is duidelijk te zien aan de plaatjes die ze recent op hun website geplaatst hebben van een naaf waar VO op staat, maar de overeenkomsten met de PD-7 zijn heel duidelijk.

Opmerking over naven met uitschakelbaar dynamo deel: Voor de Renak is dit zinvol vanwege het geluid van de tandwielen, maar voor naafdynamo's zonder versnelling lijkt me dat niet zo zinvol, en meer een marketing voordeel dan een echt voordeel omdat het verlies van 1 á 2 Watt (aannemende dat het zoveel is bij de SP) je snelheid nauwelijks beïnvloedt. Zie daarvoor de berekeningen aan het einde van de hoofdpagina over fietsverlichting. Dus Velo Orange kan dit dan wel een 'game changer' noemen, dat is het niet... Nou, het heeft wel effect, maar dat is vnl. van belang als je races rijdt en elk mogelijk voordeel wilt hebben.

Specificaties:

Massa: ca. 687g (schijfrem versie, 32 spaaks, zonder snelpanner/as)
Constructie: 28 polen. Geen aarde op de as, mooi! Lagers zijn afgedichtte cartridges.
Zelf te onderhouden: Nee, tenzij je zelf gereedschap ervoor maakt (erger nog, aseinden zijn rond sinds ik meen 2013... Ik moet kijken hoe daarmee de naven te demonteren zijn). Vervangen van de lagers buiten de garantie kost $30, er is een onderhoudsafdeling in Duitsland bv., mogelijk ook elders, zal ik nog navragen.
Prijs: € 130,-? / $130,-? (merk op dat deze naaf nog moeilijk te vinden is, en de prijzen kunnen stijgen omdat de prijs voor de magneten behoorlijk gestegen is sinds voorjaar 2011).
Afmetingen voor spaaklengte berekening: Voor de pagina van Sapim met spaaklengte berekening: PD-7: K=100 mm, Ka=28.5 mm, Kb=24 mm, D1 gear=81.5 mm, D1 non-gear=81.5 mm (PV-7 zelfde als PD-7?)
[ K=hub width, Ka=distance of flange to hub-end, Kb=same, D1 gear=diameter of circle through the spoke holes on the gear side, D1 non-gear=diameter of circle through the spoke holes on the non-gear side ]

Plaatjes:

PD-7 as I got it with connectors/manual PD-7 (2) PD-7 (3) PD-7 (4)

Ingebouwd in een wiel:
PD-7 (6) PD-7 (7)

De aan/uit schakelaar draaien is niet gemakkelijk met de lowriders op deze fiets:
PD-7 (8) PD-7 (9)

The flat section on the hub's axle on one end is for the dynamo leads to come out of the hub:
PD-7 (8)

Verkrijgbare typen van de schakelbaare naafdynamo

Specificaties (100mm naafbreedte):

  PV-7 (HB011): Schakelbaar/6V3W   voor 622mm=700C/velgrem
  SV-7 (HB013): Schakelbaar/6V2,4W voor 622mm=700C/velgrem   (=6V3W voor 20inch)

  PD-7 (HB015): Schakelbaar/6V3W   voor 622mm=700C/schijfrem
  SD-7 (HB017): Schakelbaar/6V2,4W voor 622mm=700C/schijfrem (=6V3W voor 20inch)

Wie na het lezen van deze beoordeling geïnteresseerd is in een SP naafdynamo: ze zijn nog moeilijk te vinden, geen vertegenwoordiging, maar zie hier.

Ervaringen

Bij het inspaken van de PD-7 moest ik de 'schakelring' enkele malen van aan naar uit en omgekeerd schakelen om de spaken erdoor te krijgen. Dit was een beetje irritant. De afstand van de flenzen tot de naafeinden zijn gelijk aan de linker en rechter kant wat het heel gemakkelijk maakt de naaf in te spaken.

In gebruik: Ik kon eigenlijk geen trillingen van de naafdynamo voelen, maar het achterwiel was niet helemaal in orde wat lichte trillingen in mijn zadel en stuur gaf. Dat zou de trillingen van de naafdynamo kunnen maskeren. Ik stelde de achternaaf bij en heb een lichte slag in het achterwiel weggewerkt en toen een testrit van 20 km met de DH-3N80 gemaakt. Ik kon de trillingen van de DH-3N80 in het zadel en stuur goed voelen (hoeveel je in je zadel voelt hangt af van hoe het balhoofd is afgesteld). Ik verwisselde het voorwiel weer naar die met de PD-7. Nog steeds kon ik de trillingen niet echt voelen, ze gingen onder in lichte trillingen van wegdek etc. Ik ging daarom naar een stuk met zeer goed/glad asfalt en nog steeds kon ik de trillingen niet goed voelen en dus ook niet bij welke snelheid de trillingen starten of ophouden. Het lijkt er op dat SP de trillingen heeft weten te reduceren, en dat is een goede zaak. Ik ben wel benieuwd hoe ze dit gedaan hebben. Ik neem aan dat het te maken heeft met de hoeveelheid staal te maken heeft waarom de spoelen gewikkeld zijn, en de manier waarop die kern bijelkaar gebonden is. De volgende dag reed ik weer 20km waarvan het merendeel op goed asfalt en nog steeds kon ik geen trillingen van de naafdynamo opmaken uit wat ik voelde. Misschien worden ze gemaskeerd door het achterwiel dat niet 100% goed is, maar met de DH-3N80 waren de trillingen duidelijk te voelen dus ze zijn in ieder geval een stuk minder dan bij die naafdynamo. Ik zal verder testen met de PD-7 in een andere fiets en met een ander achterwiel.

30-7-2011: Meer testen gedaan met een ander achterwiel en nu het werd het zeer duidelijk; Het is heel moeilijk de trillingen te voelen, vooral omdat er geen duidelijk begin is zoals met andere naafdynamo's. De trillingen kunnen best sterker worden bij ca. 19-22 km/h zoals met de andere naafdynamo's, maar daar ben ik nog niet zeker van en er is geen echt begin van de trillingen dat ik kan voelen. Dit kan komen omdat de trillingen zwak zijn, en/of omdat de trillingen eerder starten en als ze sterker worden is het dan gelijkmatig. Ik kon het verschil tussen aan/uit pas echt voelen als ik tijden s het rijden de Edelux aan en uit schakelde. In dat geval voelde ik de trillingen plotseling beginnen op het moment dat ik de Edelux aandeed.

2011-8-15: Meer ritten met een vlinderstuur met schuim en een recht stuur met verschillende handvatten laten zien dat het stuur een duidelijke invloed heeft. In ieder geval zijn de trillingen in het slechtste geval (recht stuur met harde handvatten) niet irritant, het begin van de trillingen is bijna niet te voelen, de trillingen eindigen bij ca. 26 km/h op de testfiets, iets eerder dan bij de SP PD-8. Dit houdt in dat de PD-7 mijn favoriete naafdynamo blijft na de test van de SP serie 8: PD-8.

Overigens, voor diegenen die eraan twijfelen dat trillingen een probleem zijn of dat trillingen in het stuur veroorzaakt door een naafdynamo kunnen worden opgelost door het vaster zetten van een snelspanner, vertel ik hier het volgende. Een vriend van me had een lang gesprek met de mensen van SP over het probleem van trillingen met naafdynamo's:

1. Ze zijn er zich goed van bewust en hadden oorspronkelijk een ontwerp doel gesteld om trillingen te verminderen of zelfs te elimineren.

2. De resultaten van hun tests zijn interessant en bevestigen allerlei zaken die ik heb besproken met die vriend, en sommige daarvan heb ik om mijn website beschreven. Belangrijke factoren zijn:
     2.1 De stijfheid van het frame inclusief voorvork en as
     2.2 Het type lamp.
     2.3 Ze hadden ook een resultaat waar wij niet over hadden gedacht, nl. dat de massa van de fietser van belang is (wat mogelijk gekoppeld is aan de stijfheid van het frame, maar ik zou zeggen vooral aan de stijfheid van de voorvork).

Ze hadden dus verscheidene factoren die in invloed varieren, maar vanwege de complexiteit besloten ze niet veel moeite te steken in het doel om te trillingen te verminderen in een later stadium van het ontwerpproces.

Maar zoals mijn ervaringen hebben laten zien, ondanks dat ze niet veel moeite voor dit aspect van het ontwerp hebben gedaan, lijkt het erop dat ze in de opzet van minder trillingen geslaagd zijn. Overigens, na mijn testrit waarbij ik geen trillingen voelde vroeg ik aan die vriend over zijn ervaringen met de SP, of hij ook geen trillingen voelde, en bij hem was het precies hetzelfde... (dus in dezelfde fiets een naafdynamo met de SP PD-7 of een Shimano, en met de Shimano voelde hij de trillingen, met de SP niet).

De 'schakelring' die je draait om de dynamo aan of uit te schakelen werkt aardig behalve op de getoonde fiets omdat de lowrider aan de rechterkant in de weg zit wat het moeilijk maakt de 'schakelring' te draaien. Misschien is het geen echte koppeling maar beweegt die schakelring de magneten weg van de spoel. Dat was een idee dat ik een aantal jaar geleden had als mogelijke methode. Dat kan kloppen gezien het feit dat je de magneten nog lichtjes voelt bij uitgeschakelde dynamo. Ik moet eens de documentatie doorwerken over de naaf...

Als de dynamo is uitgeschakeld kan de as van de naaf gemakkelijk rondgedraaid worden met de hand. Je kan nog steeds voelen dat de naaf een naafdynamo is, oftewel, de stabiele posities van de naafdynamo veroorzaakt door de magneten zijn nog steeds licht te voelen... (dat lijkt aan te geven dat de draaiknop de magneten en kern van elkaar weg beweegt, dus het is geen echte koppeling zoals bij de Renak Enparlite).

De as van de dynamo is van aluminium. Er zijn berichten van gebroken aluminium assen van de Shimano DH-3N80 en voor zware belasting wordt de DH-S501/DN-3N72 dan ook aangeraden, dus of een as van aluminium nou zo'n goed idee is, daar ben ik niet van overtuigd.

De connector is vergelijkbaar met die van Shimano, d.w.z. in 2 delen wat de draden vastklemt. Dit is beter dan de connector van Sanyo.

2011-12-15: Toevoeging over een probleem met de koppeling zoals sommigen ervoeren met de versie van Velo Orange: Ik vroeg hoe dit zat en ik kreeg te horen:
Dit was een probleem in slechts 1 serie van de schakelbare naven gemaakt voor VO. Het probleem was onvoldoende training van diegenen die de naaf samenstellen. SP ging hier onmiddelijk achteraan en maakte dit in orde. Er was geen probleem met het ontwerp noch de kwaliteit van de onderdelen; De fabricage procedure was het enige probleem. Het is zeer onwaarschijnlijk dat dit nog eens gebeurt..

Wat betreft mijn PD-7 testnaaf kan ik zeggen dat de die nooit slipt, zelfs met het aansturen van 3 XM-L LEDs met 8W (vermogen geleverd aan de LEDs) op hoge snelheid. De koppeling gaat ook redelijk stroef en ik kan me niet voorstellen dat die loskomt.

Note: I found that the disc brake with the PD-7 should be at least about 180mm with a Magura Louise, perhaps true for other calipers too. On a bike with 160mm disc and Magura Louise the spokes touched the caliper...

Conclusie

Deze naafdynamo bevalt me beter dan alle andere die ik tot nu toe heb geprobeerd vanwege de (bijna) afwezigheid van trillingen in mijn testfiets. Wat me ook bevalt is dat deze naaf links/rechts symmetrisch is qua flanspositie (afstand tot de naafeinden) en flansdiameter, wat het zeer gemakkelijk maakt de naaf in een wiel in te bouwen. Tenslotte is de as niet electrisch verbonden met het dynamo deel van de naaf, wat kortsluitingen minder waarschijnlijk maakt.

Nog te doen: Hoge snelheid tests bij 40-50 km/h om te kijken wat er met de trillingen gebeurt (de naafdynamo's van Shimano hebben een sterke vibratie op hoge snelheid wat een slechte zaak is, ik hoop dat de SP PD-7 dat niet heeft). Een 3x XM-L erop aansluiten (moet gewoon goed gaan, ook kijken naar de trillingen), een test met de Philips SLD om te kijken wat er met de trillingen gebeurt.

Voor e-post ga naar de email pagina