Schmidt SON 28 naafdynamo

Getest sinds: Herfst 2008

Specificaties:

Massa: ?
Constructie: 26 polen. Geen aarde op de as, mooi! Lagers zijn afgedichtte cartridges.
Zelf te onderhouden: Nee, tenzij je zelf gereedschap ervoor maakt.
Prijs: ca. €170,- á € 220,-

Plaatjes:

Schmidt SON 28 naafdynamo (groot plaatje 1)

Ervaringen

De eerste keer dat ik de naaf probeerde (geïnstalleerd in mijn Koga World traveller), kreeg ik het gevoel of er iets met mijn band aan de hand was. Had ik hem te hard opgepompt? De SON28 installeerde ik nl. net na wat testen met pompjes, en de voorband was een cross band, wel al aardig versleten, en hij zoemt wel als je snel over asfalt fietst, maar verder is er eigenlijk geen verschil met gewone banden. Nu had ik het gevoel alsof ik de noppen voelde. Dit bleek de naafdynamo te zijn... De Edelux koplamp stond op S (sensor) en ging ondanks voldoende licht aan (één van de minpunten van de Edelux). De schakelaar (een schuifring) op de lamp op 'uit' zetten maakte dat het gevoel verdween. Het was dus de naafdynamo, en niet de band.

Hij geeft merkbare trillingen in mijn stuur als het licht aan is, iets wat ik bij een middenklasse Shimano naafdynamo tot dan toe niet merkte (maar dat was in een andere fiets, met een geveerde voorvork wat beinvloed wat je voelt aan trillingen vanwege de massa, zie voor meer over dat onderwerp verderop). Deze trillingen merk je alleen op als je op goed asfalt rijdt. Dat geeft een gevoel alsof je op noppenbanden rijdt. Het is ook te vergelijken met het gevoel als de ketting niet helemaal goed over de tandwielen loopt wat ik af en toe heb bij mijn racefiets (heel kortstondig). De trillingen zijn het grootst bij snelheden van ca. 23-30 km/h. Dit is voor mij ongunstig, want dat zijn de snelheden die ik rijd als ik rustig aan doe tot en met flink doorfietsen. Een stukje boven de 30 wordt het wat minder lijkt het. 30+ rijdt ik ook wel 's avonds, maar het is toch meestal 30 of net er onder, dus met die trillingen. Bij ca. 42 km/h en meer komen de vibraties weer terug en dat is niet prettig bij zulke snelheden, maar het is wel minder dan bij een Shimano DH-3N80. Verder zijn zulke snelheden niet veel voorkomend dus is dat niet echt een punt om te kiezen voor een bepaalde dynamo, tenzij je rijdt in een gebied met flinke heuvels.

Op grof, matige kwaliteit asfalt (dat kom ik wel eens tegen op wegen in de buurt van boerderijen) merk ik de trillingen niet zo, dan krijg je al zoveel trillingen in de weg, dat die van de naafdynamo niet meer opvallen. Idem natuurlijk bij tegelpaden. Dus wie in een gebied woont met niet al te beste kwaliteit wegen, hoeft de trillingen veroorzaakt door de naafdynamo niet als argument mee te nemen in de keuze van een naafdynamo.

Toevoeging 2011-3-14: Het vaster zetten van de snelspanner van de SON28 zoals me is aangeraden zorgt er niet voor dat de trillingen verdwijnen. Dit heeft i.h.a. niets met het probleem te maken. Als de snelspanner niet vast genoeg zat, zodanig los dat de as iets kan bewegen, dan zou de SON28 om zijn as gaan draaien vanwege de weerstand door de magneten en door de inductie, en dat zou de kabel naar de koplamp strak trekken. Zoiets merk je echt wel! De snelspanner was behoorlijk goed vastgezet in al mijn tests en de SON28 geeft simpelweg meer trillingen dan de andere naafdynamo's. Die trillingen verdwijnen bij de andere naafdynamo's ook echt niet als je de snelspanner vaster zet. Wat de trillingen wel kan beïnvloeden is het balhoofdstel. Als dat te los afgesteld is worden de trillingen beter merkbaar. De tests met de SON28 zijn allemaal gedaan met een goed afgesteld balhoofdstel dus dat was ook niet van invloed. De reden voor de trillingen in het stuur wordt op de hoofdpagina verder uitgelegd. In het kort: Dit wordt veroorzaakt doordat de voorvork niet helemaal stijf is, de magneetsterkte en inductie, en het kleine aantal polen in naafdynamo's. Dit is ook waarom ik sinds ik deze fietsverlichtingspagina's heb gemaakt, de wens uitte voor een achterwiel naafdynamo wat wat betreft trillingen veel beter zou zijn... Zie verder Dynamo's, overwegingen.

Het is natuurlijk maar een lichte trilling, maar toch, het irriteert me enorm. Ik vind het onvoorstelbaar dat ik hier nog nooit over gelezen heb in testen (tijdschriften) danwel ervaringen op het web. Alsof niemand die dingen echt kritisch bekijkt. Het kan zijn dat dit met zwaardere banden verholpen is (door de grotere roterende massa hebben de schokken door de magneten dan minder invloed, maar of dat voldoende is?), maar dat wil ik eigenlijk niet en betekent ook dat je de SON 28 in een racewiel helemaal niet moet toepassen!

Toevoeging: Aha, eindelijk wat gevonden:
   http://www.anothercyclingforum.com/index.php?topic=42552.48 (Niet lang na deze verwijzing geplaatst te hebben in 2008, heeft de beheerder deze hele website verwijderd... Maar er is op andere plaatsen ook wel wat over te vinden)
De relevante bijdragen waarin de vibraties genoemd werden, waren wel verschenen in november 2007, nadat ik me al had geinformeerd op allerlei plaatsen over de kwaliteiten van de SON 28 vgl. met b.v Shimano DH-3N71, (dat was ca. midden 2007, het duurde uiteindelijk tot midden 2008 tot ik hem daadwerkelijk had aangeschaft).

Pluspunten: Werkt onder alle omstandigheden (i.t.t. zijaandruk dynamo's en roldynamo's), geen onderhoud nodig, dit was de naafdynamo met het hoogste rendement tot de SP serie 8 verscheen. En een druk systeem wat ervoor moet zorgen dat er geen water de naaf wordt ingezogen als je de fiets van een warme omgeving (huis, verwarmde schuur) naar een koude omgeving (buiten dus :)) verplaatst.

Minpunten: Ziet er nogal lomp uit (vergelijk maar eens met de Shimano DH-3N80 of Alfine, en de SON20R...). Duur. Vibraties in het stuur, flikkerend licht bij lage snelheden (zeg 5 km/h, dit hebben bijna alle naafdynamo's). Vibraties hebben andere naafdynamo's ook, maar bij de SON 28 zijn deze heel goed voelbaar (die kun je ook enigszins voelen als het licht uit is, maar dat is zo weinig dat het mij aanvankelijk niet zo stoorde; later wel en op dat moment besloot ik de SON28 niet meer te gebruiken en kocht ik de Shimano DH-3N80 ter vervanging). Of dit een probleem is hangt wel van de gebruikte fiets af, het hangt vooral af van de resonantie frequentie van de voorvork + wiel (inclusief band), en de massa van wiel met band (rotatie energie/traagheid). Ik heb getest met een tamelijk zware oude stalen voorvork. Met een koolstof vezel of titanium voorvork zal het vibratie probleem een stuk minder zijn denk ik.

Conclusie

Ik kocht de SON28 omdat ik het beste wilde in naafdynamo's, maar er bleek na mijn eigen tests dat de SON28 helemaal niet de beste is, als je tenminste meer facetten bekijkt dan alleen de efficientie. Dat was een grote teleurstelling... Mij bevalt de SON 28 niet, dus zal ik hem niet aanbevelen. Ik zou graag een betere versie van de Renak zien (geen geflikker van de lamp en volledig uitschakelbaar), of zelfs een trapas versie (of om het helemaal om te gooien: Een achteras versie en dan de versnellingen in de trapas). Maar op dit moment (eind 2008) zou ik een Shimano kiezen. Shimano's middenklasse dynamo's bevallen me in ieder geval beter, evenals de recente DH-3N80 (Shimano's beste naafdynamo) die ik eind oktober 2008 heb getest, en de Alfine naafdynamo DH-S501 (geschikt voor schijfremmen).

Voor e-post ga naar de email pagina