Schmidt Edelux

Getest sinds: Eind juli 2008. Ik schat minstens 5000 km in het donker...

Specificaties:

Zien en gezien worden
98 g (met 140cm snoer, zonder lampbeugel, merk op dat vroege exemplaren zonder lamphaak werden geleverd, maar omdat de Edelux een stuk zwaarder is dan oude halogeen lampen is een lamphaak voor een zo'n halogeen lamp meestal niet goed genoeg, wat resulteert in het vebreren van de lamp op slechte wegen)
Bedoeld voor dynamo, Cree XR-E Q5 LED (koel-wit), IQ reflector, stroom verdubbel circuit, aan/uit via sensor.
€139,- (Het was €120, Schmidt heeft de adviesprijs naar 139,- verhoogt toen de Edelux eindelijk goed leverbaar werd. Misschien omdat de IQ Cyo toch wel dicht bij de Edelux kwam qua prijs? (Oftewel, heeft B&M Schmidt gevraagd de prijs te verhogen?))

Plaatjes:

Schmidt Edelux 1 Schmidt Edelux 1

Voor een beeld van de vorm van de lichtbundel zie het plaatje van de identieke bundel van de IQ Fly (ca. okt. 2010 zal ik eindelijk zelf lichtbundels gaan fotograferen van alle dynamo lampen die ik heb):
Lumotec IQ Fly lichtbundel

(meer informatie op www.bumm.de). De Edelux gebruikt nl. dezelfde reflector als de IQ Fly. Die lamp geeft ongeveer de helft van het licht door i.h.b. een knullige (zeg maar afwezige) koeling van de LED. Schmidt gebruikt verder de Cree XR-E Q5 i.t.t. de eerdere versie P4 bij de IQ Fly (later zelfs vervangen door een Luxeon Rebel LED in de IQ Fly? Bij de Cyo lijken er ook allerlei soorten LEDs gebruikt te zijn). Overigens geven de Cree LEDs een aangenamere kleur dan de Seoul P4 (hangt wel af van de gekozen kleur WG/WH etc., maar bij de kleur die het meeste licht geeft (i.e. koel-wit, niet neutraal- noch warm-wit), is de Seoul P4 blauwiger (dit was geschreven in 2008, kan intussen anders zijn, en i.h.a. gebruiken de meeste fabrikanten nu Cree LEDs i.p.v. de Seoul P4).

Plaatjes van de lichtbundel

Voor meer informatie over het maken van plaatjes van de lichtbundels, zie: Camera instellingen/positie, lamp hoogte en gebruikte wegen om plaatjes van lichtbundels te maken.

Weg 2 (ruw asfalt)

Locatie: Weg 2, Camera hoogte: ca. 1,80 m, Instellingen: F3.5, ISO 80, 4s, Camera: Samsung ST70
Overdag Lamp: uit Lamphoogte: 0,75 m Lamphoogte: 1,05 m
Weg 2 (daglicht) nacht, Edelux uit
((origineel 14 mexapixel))
nacht, Edelux op 0,75m hoog
(origineel 14 mexapixel)
nacht, Edelux op 1,05m hoog
(origineel 14 mexapixel)
Deze zal opnieuw gemaakt worden want de verlichting is niet optimaal, zie de verwijzing boven voor de uitleg.

Weg 3 (rood asfalt, smal), positie 1 2010-11-10

Lichtbundels op weg 3: Camera hoogte: ca. 1,55 m, camera gericht op: 2e retro reflector op 50m, positie: 0,60m achter de lamp. Verder zijn er nog wat kleine witte stokjes (niet retro-reflecterend) geplaatst op de grond op 10 m en 15 m afstand van de lamp aan de linker en rechter zijde van de weg.
Overdag Lamp hoogte: 0,75 m Lamp hoogte: 1,05 m
Weg 3, positie 1 (daglicht)
(Origineel 14 Mp)

(Origineel 14 Mp)

Patroon in de lichtbundel (vlak bij het voorwiel)

[ Lamp hoogte: ca. 0,75 m, camera hoogte: ca. 1,80 m naar beneden gericht, Instellingen: F3.5, ISO 80, 4s, Camera: Samsung ST70, (N.B.: 14 megapixel plaatje) ]
nacht, Edelux op 0,75m hoog, camera naar beneden gericht om het patroon in de lichtbundel bij het voorwiel te laten zien
Dit patroon zie je niet meer bij een Edelux die gefabriceerd is sinds ca. eind 2009. B&M heeft nl. de zijkanten van de reflector mat gemaakt:

http://rad-forum.de/topics/630489/neuer_EdeLux_jetzt_besser_oder_schlechte#Post630489

Ik zal de nieuwere Edelux eens gaan bekijken en vergelijken met de oude.

Ervaringen

Ik heb hem eerst gebruikt met een oude Soubitez dynamo (ik denk dat je een dynamo nodig hebt die geen ingebouwde zenerdioden heeft voor overspanningsbeveiling, vanwege het stroom verdubbel circuit, dat in ieder geval bij de vroege IQ Fly ongereguleerd was). De hoeveelheid licht die je hiermee krijgt is bijna niet te vergelijken met halogeen lampen. Dit is de eerste dynamo lamp die ik heb geprobeerd, waarmee ik veilig 30 km/h en sneller kan rijden. Ik heb deze lamp zodanig afgesteld dat ik een lichtvlek tot ca. 40 á 50 m van mijn voorwiel heb (er is overigens wel een donkere vlek van een paar meter voor het voorwiel). Het helderste gedeelte is daarmee ca. 15 á 20 m van mijn voorwiel. Met deze instelling heb ik tot ca. 40 m ruim voldoende licht om rommel (afgebroken takken bv.) op de weg te zien.

Met een oude halogeenlamp (IKU, identiek aan een latere Axa) heb ik vroeger wel wat keren tot 45 km/h gereden (wind mee/achter brommers) maar dat was eigenlijk levensgevaarlijk. Ik heb nu wat getest om dit aspect te testen en 1 keer een stuk flink doorgereden met ca. 42 km/h op een stuk waar geen lantaarnpalen staan, een andere keer na regen een stuk met 45 km/h (een weg met lantaarnpalen die behoorlijke verlichting gaven) en hierna nog een paar keer rond de 45 km/h op wegen met lantaarnpalen die voor redelijke tot zeer matige verlichting zorgden. Hierbij had ik geen moment het idee dat ik te weinig licht had... Bij nat wegdek is de hoeveelheid licht dat van de weg naar me terug komt wel wat minder, maar dat valt ook wel mee, nog steeds voldoende (behalve op glad/nieuw en dus heel donker asfalt).

Toevoeging 9 juli 2010: Ik had de volgende ervaring (in de herfst van 2009) die me 2 dingen duidelijk maakte:

  1. De Edelux geeft niet genoeg licht als je met 50 km/h in behoorlijke regen op glad (donker) asfalt rijdt.
  2. De Shimano DH-3N80 geeft bij snelheden boven 45 km/h vibraties die onder die omstandigheden niet lekker zijn...

Dit gebeurde: Ik reed in Alphen a.d. Rijn, passeerde een fietser die redelijk snel reed, maar zoals u kan lezen op de versnellingen pagina haal ik vaak zelfs racefietsers in dus iemand moet echt snel rijden wil ik hem niet inhalen.

Ik reed op een stuk buiten de stad, kwam bij een stoplicht en dezelfde fietser kwam korte tijd later ook. Het regende toen een beetje. Hij trok sneller op toen het licht op groen ging, maar het begon ook harder te regenen en ik wilde zo snel mogelijk thuis zijn (dat was nog ca. 7 km verder). Dus dacht ik "Ik ga hem even inhalen". En dat gebeurde maar niet... Waarschijnlijk wilde hij kijken hoe lang hij me achter zich kon houden o.i.d. Op dat moment dacht ik "kom op! ik heb hem nog steeds niet ingehaald. Sneller rijden dan!". Aangezien het hard was gaan regenen ging ik er echt hard tegen aan en realiseerde me niet hoe snel ik reed. Een tijdje nadat ik hem ingehaald had vond ik het te gevaarlijk zo snel te rijden als ik reed (en hoe snel dat was wist ik past toen ik thuis kwam en de gegevens van de fietscomputer bestudeerde). Er waren 2 problemen:

  1. Ik had het idee dat er wat mis was met het voorwiel vanwege de sterke trillingen.
  2. De Edelux gaf op dat wegdek (nieuw en dus donker glad asfalt) bij flinke regenval niet genoeg licht.

Al met al dacht ik "dit is te gevaarlijk, laat die ander me maar inhalen als hij wil". Dat gebeurde niet en naderhand was duidelijk waarom want de fietscomputer gaf aan dat ik 50 km/h had gereden op dat lange rechte stuk. De Shimano DH-3N80 geeft bij 45 km/h en meer, meer trillingen dan de SON28 zoals ik eerder had opgemerkt op enkele droge ritten, maar tijdens die rit in de regen realiseerde ik me niet dat dat het probleem was. Naderhand overdenken hiervan maakte me toen duidelijk dat die trillingen niet te verwaarlozen zijn. Dus wat betreft de Edelux, die geeft niet genoeg licht bij 50 km/h in de regen op asfalt (in ieder geval op nieuw/glad/donker asfalt). Die snelheid is natuurlijk niet veel voorkomend tenzij je woont in een gebied met grote heuvels.

In feite maakt het bijna niet uit hoeveel licht je hebt: Op nat glad asfalt zie je bijna niets (Edelux of Philips LED bike light maakt bv. geen verschil) en je bent afhankelijk van reflecties van objecten naast de weg (ook daarom is een brede lichtbundel zoals de Philips LED bike light heeft van voordeel in dit soort situaties). Misschien dat een neutraal- of warm-witte LED lichtbundel wel beter is in de regen, ik ben nog bezig met testen hiervan.

Met deze lamp vallen me verder de reflecties op die ik overal vandaan terugkrijg: paaltjes met wit/rode reflectie aan de rand van de weg die me vroeger nooit waren opgevallen, reflecties van ronde paaltjes bij wegversmallingen, die ik al op honderden meters zie (vroeger nooit gezien dat die enigszins reflecteren), en allerlei verkeersborden tot wel 400 m. Ook is het vreemd je eigen koplamp te zien terugspiegelen in ramen van huizen (gebeurt met minder felle lampen natuurlijk ook, maar dat valt dan totaal niet op).

Wat de hoeveelheid licht die deze lamp geeft echt duidelijk maakt is het volgende: Ik fiets regelmatig door dorpjes, en dan komt er wel eens een auto achter me aan. Die kan dan op bepaalde stukken niet langs me heen vanwege geparkeerde auto's. Met een halogeen lamp vond ik dat prima, daarmee kun je goed zien, en ik vond het jammer als er een mogelijkheid was me voorbij te gaan :) Dat is nu anders. Ik heb het een paar keer meegemaakt, en vond dat de autolamp niets toevoegde. Ja, hij was wat feller (het waren niet van die nieuwere blauwige koplampen), maar voornamelijk was de bundel breder en gelijkmatiger i.h.b. op korte afstand. Ik had dan ook geen 'jammer' gevoel als de auto voorbij kon.

Vergelijkingen met brommer- en scooter lampen zijn amusant. Die zijn zowel qua lichthoeveelheid als qua lichtbundel een lachertje vergeleken met deze lamp.

Ik merk ook ander gedrag van tegenliggers. Auto's denken misschien een motorfiets o.i.d. tegen te komen, want ze hebben meer de neiging te wachten i.p.v. gewoon door te rijden als de ruimte krap is. Verder kon ik het 'deer in headlights' fenomeen observeren bij een bromfietser die naast een fietser reed, en bijna te verdwaasd leek om opzij te gaan...

Dit was wel grappig, maar ik wil nog wat verder kijken naar hoeveel licht tegenliggers te zien krijgen, een eerste korte indruk toen ik iemand op mijn fiets liet rijden was 'keeeelere, wat een licht!'. En het licht is toch echt zo afgesteld dat hij naar beneden schijnt (afkapping van het licht is onder de horizon).

Met (gele) nachtbril: De lichtkleur (koel-wit van de Cree Q5) is goed (neutraal-wit of warm-wit zou beter zijn maar die geven minder licht en worden daarom meestal niet genomen, zou misschien toch beter zijn...), en met een gele nachtbril geeft dat een nog wat rustiger indruk voor de ogen, of misschien is het de gewenning aan het gelige halogeen licht? In ieder geval bevalt dit ook goed. De reflecties van witte paaltjes links zijn wat minder fel dan zonder nachtbril, waar ze veel meer opvallen dan de rode paaltjes rechts. Met nachtbril vallen ze ongeveer evenveel op.

Pluspunten: De felste niet-verblindende dynamo LED lamp (van midden 2008 tot najaar 2010) en momenteel (geschreven najaar 2008) de felste fabriekskoplamp. Zelfbouw LED lampen met 3 en meer LEDs gevoed via een naafdynamo zijn geen uitzondering, maar die hebben allemaal geen afgeschermd licht... Hij geeft genoeg licht om 50 km/h te rijden op onverlichte wegen als het droog is (bij regen is zelfs de Edelux niet goed genoeg bij die snelheid). De verlichting van de weg is gelijkmatig en behoorlijk sterk verlicht.

Minpunten:

Conclusie

De beste dynamo LED lamp op dit moment (midden 2008, dat was zo tot ca. najaar 2010) met niet-verblindende bundel. De enige competitie (2008) komt van de Supernova E3 die ik niet in actie gezien heb, maar gezien plaatjes van de lichtbundel en vergelijkingen van anderen, inferieur is. De Edelux is mogelijk overkill voor de meeste mensen. Alleen als je veel buiten de stad fietst, of in ieder geval ergens woont met veel slecht verlichte fietspaden, is zo'n lamp echt nodig. Dit betekent niet dat zo'n lamp niet nuttig is zelfs al heb je hem niet echt nodig. Zoals ik al eerder zei, in de stad is het grote voordeel van veel licht: comfort. Je raakt minder vermoeid (bv. omdat autolampen minder verblindend zijn want je ogen zijn al gewend aan de behoorlijke hoeveelheid licht uit je eigen voorlamp) en je ziet de gaten/hobbels in de weg ruim op tijd om er omheen te kunnen rijden.

Kijkt u ook eens op de IQ reflector pagina, waar ik meer informatie over de verschillende versies heb geplaatst en de resultaten die die veranderingen hebben op de lichtbundel: B&M's IQ reflector versies. Het lijkt er op dat de nieuwe reflector sinds december 2008 in B&M's eigen lampen gebruikt is, wanneer ze ook in de Edelux kwamen is nog niet duidelijk, maar ik merkte al wel op 2010-6-22 op deze pagina op: Er is sind enige tijd een verandering in de reflector van de Edelux (die wordt gemaakt door Busch & Müller), zie http://rad-forum.de/topics/630489/neuer_EdeLux_jetzt_besser_oder_schlechte#Post630489. De nieuwe versie zal ik binnenkort bekijken/vergelijken met de oude.

Deze verandering kan betekenen dat huidige Edelux versies niet zo goed als de oorspronkelijke zijn.

Voor e-post ga naar de email pagina