Koplampen: Wat is er nodig voor een goede lichtbundel, metingen vs. ervaringen en nog veel meer

Op de hoofdpagina:

Ik overweeg die delen van de hoofdpagina te verplaatsen naar deze pagina omdat die hoofdpagina alweer te lang is. In dat geval zal ik een samenvatting van die delen op de hoofdpagina plaatsen.

Zie ook: Camera's en plaatjes van lichtbundels: Berekeningen en interpretatie.

De feiten, geen sprookjes

Sinds het begin van deze webpagina's, en zelfs daarvoor met mijn eerste beoordelingen van fietsverlichting en mini pompen op het forum van het tijdschrift 'Fiets', was het mijn doel de feiten te laten zien, onzin verhaaltjes van mensen die er niets van weten maar doen alsof ze er wat van weten af te serveren, en uitleg te geven zodat de lezers van deze pagina's niet alleen weten hoet het zit, maar ook begrijpen waarom dat zo is. Daarom heb ik bv. de vergelijkings plaatjes in de tuin gemaakt met verschillende LED lichtkleuren, omdat dat laat zien dat neutraal wit beter is dan koel wit en warm wit. Er waren allerlei meningen, maar vergelijkingsplaatjes zoals ik die maakte zag ik niet. Zo doe ik dit met alles op mijn website: Ik analyseer, maak plaatjes als dat zin heeft, en geef uitleg.

Niemand anders lijkt de moeite te doen feiten te bekijken en ze goed uit te leggen, net zoals met trillingen bij naafdynamo's. In 2007 heb ik dit nergens in beoordelingen gevonden, terwijl ze irritant zijn (hangt wel af van de fiets waarmee je test) en daarom een onderdeel van mijn beoordelingen. Velen merken dit wel op maar krijgen nonsens te horen dat dit verdwijnt door het vaster zetten van een snelspanner, of dat ze zeuren. Het verdwijnt (i.h.a.) niet en ze zeuren niet.

Sommige fabrikanten zoals Supernova hebben het lef de lux waarden (zoals in gemeten in de StVZO opstelling) als zinloos af te serveren, nee het zou zelfs sprookjes materiaal zijn, terwijl die waarden wel relevant zijn. Dit zeggen ze alleen omdat zij (of beter gezegd de firma die de optische ontwerpen voor ze doet) geen lens kunnen maken met een hoge lux waarde.

Dan hebben ze verder het lef om van hun lampen waarden van de lichtopbrengst te noemen die zo ver van de realiteit staan, dat dit voor hun dynamolampen niet anders dan als leugens kan worden beschouwd, want ze kunnen gemakkelijk de stroom door de LEDs meten, en dus weten dat hun bewering over lichtopbrengst zelfs met databladwaarden voor de LEDs, en de verliezen door de lens buiten beschouwing latend, niet gehaald kunnen worden. Het is dus juist Supernova die de verteller van sprookjesverhalen is.

Nog te vertalen naar NL: The rest of this page is about what makes a headlamp good or bad, and what the importance of a high lux rating is. These are again issues I have not seen discussed elsewhere. They come from analysing all the headlamps in lots of situations, but also from just thinking about what is needed, by analysing all factors that seem of importance in bicycle lighting. I have found a few similar comments to my views on e.g. the tunnel-vision problem which some headlamps give, but no emphasis on such issues for review criteria.

Beoordelingen en metingen/plaatjes van lichtbundels

Nog te vertalen naar NL:

With light output measurements (in lumen or lux) and beamshots you should keep in mind that they are NOT the final word in a review. Beamshots and measurements of light output are only a small supporting part of a review. This is because with beamshots you cannot convey what you actually see while riding, and light output/lux doesn't tell you how good the beam shape is, whether there is overexposure of the near field, etc. The actual experiences, and comparative experiences in particular, of headlamps and taillamps, are far more important. I already wrote about this when I started my website in 2008, but when I started to seriously expand the lighting section of my reviews (since summer 2010) and started reviewing a lot more lights, the importance of this issue got even more clear.

Gezien worden: Licht naar de zijkanten, licht boven de horizon en/of DRL (daglicht verlichting)

Nog te vertalen naar NL:

Light to the sides is useful for safety or added awareness of motorists from a long way away, in the area of intersections. I don't think DRL (daylight running lights) are needed as every headlamp gives a lot of light above the horizon anyway, but if a headlamp has DRL, then the same principles of good taillamp apply here: Shining in a cone is bad, and you want almost-collimated light for long distance visibility and diffuse light from a large surface or large width for distance estimating (see Theory for taillamps). This is part of the reason why the DRL light in the Cyo RT is an extremely bad design. It's visibility by being annoying because the high luminous intensity annoys, but especially at short distances... And that's not really when you need to be noticed, that needs to be sooner...

Optimale vorm van de lichtbundel: Grootte, sterkte, lichtkleur, artefakten

Er zijn meerdere factoren die bepalen wat een goede lichtbundel is:

Nog te vertalen naar NL:

Een goede lichtbundel om ver te kunnen zien: StVZO lux waarden, waarom ze ertoe doen

De lux waarde zoals in de meting in de StVZO test procedure (die op een afstand van 10m plaatsvindt) heeft een duidelijke betekenis: De maximale lux waarde bij de meting is de plaats die als top van de lichtbundel beschouwd wordt. Van daaraf mag 3,4° boven die positie (op 10m, dus 59,4 cm hoger) moet de lux waarde dalen tot onder 2,0 lux zodat tegemoetkomend verkeer niet verblind wordt.

Als je nu naar een koplamp en een cameralens kijkt dan zijn zie je een overeenkomst: De lens van de camera, of beter gezegd de sensor daarvan kun je vergelijken met de lens van de koplamp (zelfs als de koplamp een reflector gebruikt, dan moet je de lens nemen die de lamp afsluit). Als je kijkt naar een plaatje van een camera dan zie je dat wat zich op grote afstand bevindt zeer dicht op elkaar zit in het plaatje. Dit werkt ook zo bij een koplamp: Het deel van de lichtbundel aan de bovenkant wordt uitgespreid over een groot wegoppervlak, het deel van de lichtbundel daaronder wordt verspreid over een kleiner wegdeel (dit neemt aan dat het licht bijna gecollimeerd (parallel) uit de lamp komt, wat niet helemaal klopt maar het is wel bijna gecollimeerd en het verschil heeft verder geen invloed).

2013-1-10: In een echte reflector (zoals die waar ik mee bezig ben die te berekenen) is dit niet noodzakelijk waar op korte afstand. Een muurprojectie op korte afstand kan dan ook een verkeerd beeld geven (na omrekening om te zien wat je ervan op het wegdek ziet) van de echte intensiteit op het wegdek... Maar zoals ik beschreven waarom de lux-waarde ertoe doet is wel goed genoeg om een indruk te geven zonder in details te gaan.

2013-12-28: Ik merkte op dat ik iets essentieels achterwege liet in dit stuk, wat ik wel elders op mijn website genoemd heb: Reflectie terug naar de fietser hangt af van de hoek... (meer over dit onderwerp met berekeningen volgt nog).

Je hebt dus een hoge intensiteit nodig aan de bovenkant van de lichtbundel, of beter gezegd, er moet een verschil in intensiteit zijn, dus de intensiteit moet lager worden op lagere plaatsen op de muurprojectie, anders wordt de weg dichtbij oververlicht.

Ik zal wat plaatjes van de situatie van camera en koplamp toevoegen om dit te laten zien, met wat voorbeeld berekeningen.

Plaatjes en voorbeeldberekeningen volgen nog.

Note about how far you can see with a lamp: When I talk about how far I can see with a lamp, I mean how far I can see what's on the road surface, not objects higher than the road surface such as cars (esp. with reflective parts), nor hedges etc. Axa claims with their Luxx 70 plus that with it you can see 95 metres, and that might be possible to see reflective parts on cars, but anything else not unless you aim it too high, and you certainly will not be able to see the road surface illuminated clearly up to that distance unless you have the vision of an eagle or a cat :)

Is het zo moeilijk goede optica te maken voor koplampen (en achterlampen)?

Hier een passage uit een email, ietwat bijgewerkt ter verduidelijking, die ik iemand stuurde die zich afvroeg hoe moeilijk het is om een lamp met goed verlichtingspatroon te maken:

Nog te vertalen naar NL:

Well, it is apparently. For taillamps the funny things is that the old incandescents had good visibility, esp. a fairly collimated beam (the taillamps all have a lens...). Newer LED taillamps don't except for the Line plus and the Lumiring. Peter White notes on his page about LED taillamps that they put out plenty of light and thus don't need optics, which (again) shows he doesn't properly test as most taillamps' visibility is poor at long distance (and too bright at short distance). But this same phenomenon of thinking 'LEDs need no optics' occurs with the manufacturers! They (at least the Dutch manufacturers) made good incandescent taillamps, so why not good LED based ones? I think it's a case of luxury: LEDs give plenty of light so they assume visibility is good just from that. And what about being annoying? I'm not sure how that comes through their own reviewing, as I said it seems either they don't test, or they think "wow, that's bright! That's really visible! It's good!" when in fact it's a really poor taillamp. The people who did the optics and design for incandescent taillamps probably are all gone and working elsewhere or retired so they won't disagree with the views of the designers and 'testers' of the newer lamps who put little effort into actual optics.

For headlamps: Making an optic is not easy. This takes months of work. I know because I'm in contact with someone who is working on a new lighting system and the problems encountered are very clear: Using large surface area LEDs, making a strict cutoff is hard (when given the restriction of a fairly small reflector/lens, say 50mm or less).

Voor e-post ga naar de email pagina