Fietslamp grootte (vergelijking en waarom een lamp een bepaalde grootte moet hebben)

De grootte van een aantal koplampen vergeleken

Als eerste een plaatje met allerlei lampen om een algemene indruk van grootten te krijgen:



Edelux en Betty vergeleken:

Edelux, Philips saferide LED dynamo en Philips LED bike light naast elkaar:


Edelux vergeleken met Cyo RT:


Edelux vergeleken met E3-pro-StVZO:


Luxos vergeleken met Edelux:


Luxos vergeleken met H-diver:


Luxos vergeleken met Trelock LS885:


Luxos vergeleken met Dosun U1:


Binnenkort vergelijkingsplaatjes van de Luxos met allerlei lampen gemaakt in daglicht.

De grootte van achterlampen vergeleken


Hoe groot moet een lamp zijn?

Mode

In een recente discussie over de grootte van fiets koplampen die 'groot' zijn, werd me het volgende verteld wat wel begrijpelijk is, maar waarbij een redenatie gebruikt wordt die ik niet toepas.

Een vrouw heeft de keuze uit 2 lampen. De ene is groot met een grote reflector/lens. De andere is klein, maar geeft niet zo veel licht en/of de lichtbundel is matig omdat hij klein is (verderop meer hierover).

Toen de grote lamp werd aangeraden zei ze 'maar kijk eens hoe groot de lamp is!'. Geen afwegingen, geen interesse om te kijken of het licht van de kleine lamp wel goed genoeg voor haar is, nee, hoe hij er uit ziet, dat was belangrijk! Voor een lamp op een fiets die alleen in de stad gebruikt wordt, waar voldoende lantaarnpalen staan, is dit wel te begrijpen, maar toch, er zijn situaties waarin je meer licht goed kunt gebruiken (slecht verlichtte stukken of als er een stroomstoring is bv.). Het uiterlijk weegt bij mij ook mee, maar is slechts van ondergeschikt belang. Voor mij is de hoeveelheid licht en vorm van de lichtbundel samen met ontwerp een afweging, maar de prestaties staan voorop. Dit komt natuurlijk omdat ik veel fiets op onverlichtte of slecht verlichtte wegen, ik heb veel licht dan ook nodig en ik weet uit ervaring hoe irritant en gevaarlijk het is op zulke wegen met onvoldoende licht te rijden.

Reflector/lens grootte vs. LED 'matrijs' grootte

Hoe kleiner een reflector, hoe groter het probleem van fabricagetoleranties wordt, vooral in combinatie met de grotere oppervlakte van de nieuwste LEDs (die ook nog eens meer licht verspreiden over een grotere hoek, wat het probleem verergert). Lenzen zijn almaar kleiner geworden wat bv. resulteert in de Ktronik Triple XP-G die ik getest heb (3 LEDs meer een heel kleine lens van slechts 20 mm diameter), maar aangezien de LED-chip grootte van de XP-G veel groter is dan van de XR-E en XP-E, is het moeilijker de lichtbundel daarvan te bundelen met een kleine reflector of lens. Er zijn eigenlijk geen kleine lensen die de XP-G's lichtbundel in een nauwe bundel richten. Je moet dus een afweging maken: Een kleine reflector/lens en niet zo nauw/goed gebundeld licht, of een grotere reflector wat een nauwere lichtbundel en lichtbundel met betere spreiding in geval van lichtbundle met afkapping kan geven. Vooral in het geval van lichtbundels met afkapping is het een fout te proberen de optica heel klein te maken want dit houdt in dat de lichtbundel niet zo goed wordt als hij zou kunnen worden, of zelfs dat productie toleranties invloed hebben op hoe goed elke individuele lamp is, mogelijk met duidelijke afwijkingen vergeleken met het ontwerp/de referentie lamp.

Het gebruik van de XP-G (geldt ook voor de XM-L) in optica met afkapping: Merk op dat de regels in StVZO eisen dat het felste punt geplaatst wordt op een gegeven lijn, en 3,4° boven die lijn moet de lichtintensiteit in lux 2.0 lux of minder zijn. Dit is moeilijk te bereiken met de XP-G (met relatief kleine lensen/reflectoren) zoals me verteld is door een ontwerper hiervan, en dit wordt duidelijker als je opmerkt dat er geen StVZO goedgekeurde lampen zijn die de XP-G gebruiken en een hoge lux waarde hebben. De komende Dosun U1 & U2 met XP-G hebben ook geen hoge lux waarde wat betekent dat het gemakkelijker is om onder de 2.0 lux te komen, maar het nadeel is dat het bereik niet groot is (Idem dito voor de Dosun D1 waarin een MC-E gebruikt word die meer dan 500 lumen moet produceren, maar de lux waarde is tamelijk laag, ca. 45). Als je erover nadenkt wat een hoge lux waarde inhoudt, dan zul je je realiseren dat hoe hoger de lux waarde, des te groter is het bereik. Of beter gezegd: des te groter het bereik kan zijn. Dit hangt er nl. van af of de lichtintensiteit een stuk onder dat punt met de hoogste lux waarde ook nog een hoge waarde heeft. Om wat voorbeelden te geven: Cyo: ca. 60 lux (bij 30 km/h), Edelux: ca. 80 (bij 30 km/h), Philips LBL: beweerd 80, maar gemeten ca. 95 (Olaf Schultz). Supernova heeft een stukje op hun website over wat zij het "sprookje van de lux" noemen, maar dat doen ze alleen omdat ze geen hoge lux waarde kunnen produceren, niet hoger dan die van de Cyo en zeker niet dan van de Edelux. het betekent ook dat het bereik van hun lampen kleiner is... Ik zal hier nader op in gaan op de StVZO pagina.

Plaats voor connectoren, schakelaars etc.

De Edelux is een voorbeeld van een koplamp die er fraai uitziet maar die te klein is want voor de achterlamp moet je de voet waarmee hij gemonteerd wordt gebruiken als een van de 2 polen. Dat is niet fraai want dat kan zorgen voor kortsluitingen met dynamo's die de aarde op de as hebben, maar het kan ook problemen geven met electronica die de dynamo als stroombron gebruikt (er is bv. een kans op kortsluitingen als het nat is). Het is beter volledig geïsoleerde bedrading te hebben. Bedrading via het frame is een slecht overblijfsel uit de tijd die gebruikt werd in oude stadsfietsen (t.m. de jaren 80). De andere pool gaat via een connector die onderin de voet van de lamp zit maar het aluminium ervan zit te dicht rond die connector. Deze is dus omringd door de andere pool wat betekent dat er gemakkelijk kortsluitingen kunnen onstaan. De Edelux had dus wat groter gemaakt moeten worden met voldoende ruimte voor 2 achterlamp connectoren.

Toekomst

2012-12-21: In November 2010 I made this page after lots of discussions about light design and lamp size, one argument was that the lamp sizes are dictated to some extent by fashion. My view was as I wrote above that headlamps were getting too small, and my advice (to someone wanting to develop a bicycle headlamp) was to go for a bigger lamp, irrespective of fashion. I think the Luxos lamps will mean other manufacturers will follow if they aren't/haven't been planning larger reflectors already. The advantages were always clear, and the reality of LED die sizes not shrinking but increasing in size, together with more light output that can and should be distributed over a large area, have more or less forced the issue that seemed clear to me in 2010 already. Also, nobody ever complained about old halogen headlamps being 'huge'... Of course, if LEDs can be made with smaller die size in future, then we could again see the best headlamps with quite small reflectors...

Voor e-post ga naar de email pagina