Leren zadels: Brooks, Lepper, Selle Anatomica, zadeldekjes, zadelonderhoud, etc.

selle anatomica diagonal view before using it

Algemeen:

Zadel tests en vergelijkingen:

Allerlei:

1 Nieuws & komende aanvullingen voor deze pagina

Deze pagina wordt continu bijgehouden, i.h.b. na iedere (langdurige) test van een nieuw zadel... Merk op dat ik zadels i.h.a. minstens 2000 km test vooraleer ik een oordeel erover geef. In sommige gevallen gebruik ik een zadel veel langer zoals ik met de B17 Imperial deed omdat ik wilde zien wat er met de uitsparing gebeurt na langdurig gebruik.

Wegens omstandigheden, kon ik geen nieuwe beoordelingen van zadels geven noch toevoegingen over al getestte modellen in de periode eind januari 2011 t.m. juli 2011. Daarna kwamen de tests weer langzaam op gang.

1.1 Nieuws

Alle wijzigingen sinds begin 2011 staan hier.

1.2 Komende aanvullingen voor deze pagina

1.3 Wat ik (mogelijk) ga testen


2 Introductie

Hier een aantal van mijn ervaringen die een idee kunnen geven wat van belang is bij de keuze van een zadel. Let wel dat de zitbotjes op verschillende afstand kunnen staan dan bij mij, dus een zadel wat voor mij (ik heb tamelijk dicht bij elkaar staande zitbotjes, ca. 8 cm, massa ca. 80 kg) goed is, kan te smal of te breed voor u zijn. Hoe lang het duurt voordat een leren zadel is ingereden, en of een zadel geschikt is, hangt ook af van de massa van de fietser, en breedte van de zitbotjes:

1. Ik heb vroeger allerlei gewone plastic zadels gebruikt die standaard op nieuwe (of 2e handse) fietsen zaten. Ik dacht er niet over of er betere zadels waren, ik gebruikte gewoon wat er op zat... Ze werden bijna alleen binnen de stad gebruikt, dus ritten van 5km of minder en heel af en toe een lange rit (ca. 10km), dus echt last van zadelpijn zou ik toch niet gekregen hebben. Die gingen echter niet al te lang mee. Ik heb dan ook de meeste tijd in feite met een Brooks zadel van mijn vader (een B66 Champion) gereden op mijn stadsfietsen, van mijn jeugd tot recent.

2. Ik heb een aantal gel zadels gebruikt, en daarvan was er maar 1 comfortabel, dat was het Rolls ergo zadel dat op mijn Koga-Miyata Terraliner carbolite (1992) zat. I fietste er korte tochten van 10-30 km mee een af en toe wat langere tot ca. 160 km. Ca. 10 jaar lang geen enkel probleem met dit zadel gehad. Ik gebruikte het zadel zo'n 14 jaar, maar ik had al wel langer last in die latere jaren, dat het zadel niet echt lekker meer zat. Dit bleek te komen door vervorming van de gel laag. Na wat fietsongelukken was dit zadel in 2007 zodanig beschadigd dat het echt aan vervanging toe was. Eigenlijk al eerder dus maar dat was toen niet duidelijk.

Een ander zadel met heel dikke gel laag dat ik gebruikte, was afschuwelijk. Na slechts een paar kilometer werd alles gevoelloos. In het algemeen moeten zadels hard zijn op bepaalde plaatsen, nl. waar je zitbotjes zich bevinden... Aangezien de zitbotjes niet bij iedereen op dezelfde afstand staan, kan een zadel wat ik comfortabel vind voor een ander oncomfortabel zijn. Maar er zijn algemene kenmerken te geven over wat wel of niet comfortabel en goed is. Gel zadels zijn in het algemeen slecht, als ze te zacht zijn. Dit is bv. zo wanneer de gel laag te dik is. Het gel wordt dan weggedrukt op de plaatsen zoals bij de zitbotjes, en er komt druk op de omliggende zachte weefsels wat niet goed is.

In 2007 ging ik weer eens kijken naar leren Brooks zadels voor mijn racefiets, en ook mijn andere fietsen, toen ik i.h.b. een vervanging zocht voor het beschadigde Rolls ergo zadel. De massa van het zadel maakt me niet zo uit, comfort is belangrijker en Brooks zadels spreken me wel aan, dus ben ik daar mee begonnen. Dat komt misschien omdat ik er mee opgegroeid ben, want mijn vader gebruikte Brooks zadels op zijn fiets. Op mijn stadsfiets gebruikte ik vroeger een zadel waarvan ik denk dat het een Brooks B66 Champion is (Ik heb het nog steeds, maar de letters aan de zijkant zijn weggesleten) dus probeerde ik een soortgelijke te vinden. Uiteindelijk kocht ik er een aantal en monteerde Brooks zadels op al mijn fietsen. Dat zadel op de fiets van mijn vader was overigens een B66S. Pas een paar jaar geleden wist ik wat die 'S' betekende, ik had er eigenlijk nooit op gelet. Zie beneden bij de B66/B67/B68 voor nog wat meer informatie hier over.

Ik heb overigens allerlei Brooks catalogi, bv. eentje van 1937/1938 die ik gescand heb en die hier te bekijken is. Het is best interessant te zien hoe weinig dingen veranderd zijn (zoals met bijna alles in de fietswereld).

3 Allerei overpeinzingen: Leer of niet, zadelpen typen, breedte van de/tussen de zitbotjes

3.1 Redenen om leren zadels te gebruiken

3.2 Redenen om geen leren zadels te gebruiken

3.3 Overwegingen over de prijs

I.h.a. ga ik altijd voor goede duurzame spullen. Goedkoop is vaak duurkoop dus. Iets meer uitgeven als het langer meegaat, en/of als het comfortabeler is (vooral belangrijk als je veel fietst) vind ik logisch. Daarom verkoop ik ook alleen echt goede fietsonderdelen die mij bevallen (sinds midden 2009, zie Zadels, tassen, handvatten, stuurlint etc.). Nog wat overpeinzingen: Je koopt (als het goed is!) niet vaak een zadel voor een enkele fiets, dus net als met goede kwaliteit (leren) schoenen, moet de prijs niet het bepalende punt zijn aangezien het toch langere tijd gebruikt gaat worden. Dus waarom besparen? (tenzij je het echt niet kunt betalen natuurlijk) Het is logischer dat een zadel comfortabel en van goede kwaliteit is juist omdat het veel gebruikt wordt. Uitzonderingen zijn natuurlijk diegenen die niet veel fietsen, en/of voor wie het niet veel uitmaakt (die de fiets bv. alleen voor korte afstanden gebruiken binnen stad/dorp); die kunnen gerust één of ander (goedkoop) zadel kiezen, en dito voor andere fietsonderdelen, omdat dat goed genoeg is. Maar dat soort mensen zullen deze pagina niet lezen! Dus wie deze pagina leest, zal een goed zadel willen, QED :)

3.4 Welk zadel is geschikt voor welke fiets/fietshouding?

I.h.a. moet een zadel smaller zijn naarmate de houding meer voorover is (racefiets bv.), en dit is ook zo uit te drukken:

3.5 Welk zadel is geschikt voor welke breedte van de zitbotjes?

Als de breedte van de zitbotjes zo is dat die op het leer direct op of vlak naast het frame van zadel zitten, dan is het zadel niet breed genoeg en zal het nooit ingezeten worden... Dus een zadel moet altijd zo zijn dat de zitbotjes op een stuk leer zitten dat kan vervormen (daarom moet een leren zadel i.h.a. ook wat breder zijn dan een plastic zadel voor eenzelfde persoon).

Die breedte kun je voelen met je vingers, dan meteen met je vingers op die breedte houdend naar een lineaal; er wordt ook gezegd dat je dit met dik karton kan doen (ga zitten op een krukje waar je dik ribbel karton op hebt gelegd; de deuken in het karton = waar de zitbotjes zitten) maar dat vond ik niet goed werken. Let wel dat je de breedte van de zitbotjes moet meten in dezelfde positie als waarin je fietst (de breedte verandert met de fietshouding, en is kleiner als je meer voorovergebogen zit). Dus probeer een of beide methoden zittend op een krukje terwijl je je bovenlichaam houdt in dezelfde houding als op de fiets.

Een andere methode is te kijken naar een oud zadel dat je zelf hebt ingereden. Kijk naar de plaatsen waar het zadel ietwat ingedeukt is (ook te zein aan rimpeltjes in het leer). Er moeten er 2 zijn, 1 aan iedere kant van het zadel en daar zitten de zitbotjes op het zadel. Meet nu de afstand tussen het midden van die twee plekken, en dat is de zitbot breedte.

Voorbeeld: Stel de breedte van de zitbotjes is 13 cm, dan is een B17 net aan en een Team pro, Swift/Swallow zijn te smal. Met brede zitbotjes (zeg 11 cm en meer) zullen de zadels ook zodanig vervormen dat de zijkanten verzakken en dus het midden kan gaan irriteren. In dit geval zou ik sterk de B17 Imperial i.p.v. een gewone B17 aanraden, waarbij dit 'probleem' nooit kan optreden (voorbeeld plaatjes van zulke 'bulten' van ingebroken zadels bij mensen met brede zitbotten zal ik nog toevoegen).

2011-10-17: Ik heb vandaag wat ik al lang wilde doen gedaan, de breedte van het frame onder het leer van de meeste zadels gemeten (en wel het midden van het framedeel links naar het midden van het framedeel rechts).

Er moet wat ruimte tot vervormen over zijn, dus ik denk dat vanaf daar dat je er minstens 1 cm links en rechts van moet aftrekken tot waar de zitbotjes mogen komen.

Dit leidt tot het volgende:

Zadel Breedte van frameMaximale breedte v.d. zitbotjes waar het zadel voor geschikt is
B17 14,5 cm 12,5 cm
B17 narrow 12,5 & 11,5 cm op een stukje iets verder naar voren, dat deel hindert niet vanwege de vorm van het leer 10,5 cm
Team professional 13,0 cm 11,0 cm
B68 (& B67, B66) 18,0 cm 16,0 cm
Swallow 12,0 cm & 11,5 cm op een stukje iets verder naar voren 9,5 cm
Swift 12,0 cm & 11,5 cm op een stukje iets verder naar voren 9,5 cm
Lepper Voyager 12,2 cm Hier zou je kunnen zeggen: 10,2 cm, maar aan de andere kant, de Voyager is knalhard en dan maakt het misschien ook niets uit :)

3.6 Zadelpen typen

Dit is een patent zadelpen (in dit geval een geveerde zadelpen, met polymeer vering ingebouwd):

Tegenwoordig worden de meeste zadels gemaakt voor gebruik met een patent zadelpen.

En dit is een kaars zadelpen, met een B66 Champion die een eigen zadelstrop heeft:

Er worden niet veel zadels meer gemaakt voor dit type zadelpen, de Brooks B66 en B66 Champion zijn een paar bekende zadels die er wel voor gemaakt zijn. Met een zadelstrop voor een zadel bedoeld voor een patent zadelpen (ziet er ongeveer uit als de verchroomde zadelstrop die de B66 Champion heeft) kan ook zo'n zadel op een kaars zadelpen gemonteerd worden.

Het is denk ik een beter idee een zadel voor een patent zadelpen te kopen zelfs al heb je nog een oud type rechte zadelpen, zodat je het zadel kan gebruiken met een nieuwe zadelpen of op een nieuwe fiets (een goed zittend zadel zou ik niet wegdoen/meeverkopen met een fiets!). Er zijn we zogenoemde 'seat sandwiches' waarmee je een Brooks zadel met dubbele rails (aan beide zijden van het zadel) op sommige patent-zadelpennen kan gebruiken, maar dat geldt alleen voor sommigen met een enkele 6mm bout. Bij andere zadelpennen zul je op zoek moeten gaan naar langere bouten voor je zadelpen, en bij sommigen werkt het niet (bv. Kent Eriksen).


4 Zadel tests en vergelijkingen

Wat betreft de prijzen: Ik geef slechts schattingen van verkoop prijzen. Die kunnen flink varieren, bv. door wisselkoersen of de titanium prijzen die voor i.h.b. prijsverhogingen bij Brooks hebben gezorgd (alhoewel alle Brooks zadels sinds 2007 flink duurder zijn geworden...). Merk verder op dat de massa's van leren zadels kunnen afwijken van mijn metingen door variaties in de dikte van het leer, geen leren zadel is precies gelijk aan een ander...

Selle San Marco: Rolls / Rolls Ergo

N.B. De Rolls ergo wordt niet meer gemaakt. De gewone Rolls was lange tijd ook niet meer te vinden (in ieder geval in Nederland) maar is weer her en der te koop, evenals een versie met titanium onderstel.

Mijn ervaringen: Een Rolls Ergo heb ik ca. 15 jaar (conservatief geschat zeker meer dan 50.000 km) gebruikt op een race/cross fiets. Aan het eind werd deze oncomfortabel door de gel laag die vervormde. De Rolls Ergo heeft dezelfde vorm als de gewone Rolls, die heeft alleen een leren dek(je) over een plastic onderlaag. Ik weet niet of de gel door ouderdom veranderde of dat het probleem was dat de gel laag mogelijk verschoof doordat het zadel een beetje was beschadigd na een paar valpartijen. De gel laag is bij de Ergo overigens tamelijk dun, wat waarschijnlijk de reden is dat dit zadel mij goed bevallen is. Alle andere gel zadels die ik heb geprobeerd vond ik waardeloos.

Conclusie: Zeer goed zadel. Dit zadel werd in 1983 geïntroduceerd, en een generatie (race) fietsers is hier mee opgegroeid danwel er oud op geworden (bijna ;-) ), voordat de lichtgewicht rage (alweer, en deze keer heel serieus) begon, die ca. 1993 startte en nog steeds bezig is overigens, en mensen steeds vaker een lichtgewicht zadel zoals de Flite kochten.


Brooks: B66 / B67 / B68

Deze 3 zadeltypen hebben hetzelfde leren dek. De B66 is de versie met veren en oude zadelklem voor een 'kaars' zadelpen. De B67 is de versie met veren en onderstel voor nieuwere (tegenwoordig de meest courante) 'patent' zadelpennen. De B68 is de versie voor 'patent' zadelpennen zonder veren.

Voorbeeld van een B68 gemonteerd op een reisfiets:
B68 B68

Ervaringen: De B66, B67 en B68 zijn brede zadels, alleen geschikt voor rechtop zittend fietsen (relatief langzaam fietsen dus, op een stadsfiets). [ nou, dit klopt eigenlijk niet helemaal. Na een tijdje de B68 goed gebruikt te hebben op de reisfiets waarbij ik ook vaak in sportieve houding fiets, weet ik dat de B68 ook voor sportief fietsen te gebruiken is. Ik zal hier te zijner tijd nader op in gaan. ] Met de B66S had ik de ervaring dat wanneer ik op de fiets met dit zadel fietste, en de dag erna op een fiets met een smal zadel (de Rolls, ca. 14,5 cm breed) dat ik pijn had in mijn bekken (de gewrichten). Dus voor mij is de B66S een slecht zadel. Misschien niet verwonderlijk aangezien het een dameszadel is (ik had er niet op gelet dat het een dameszadel is. Dit zadel zat op mijn vaders fiets en ik heb gezien dat veel herenfietsen in NL, als ze een Brooks zadel hebben, vaak een B66S hebben. Waarom? Verkopen fietswinkels die soms om ze kwijt te raken? Of weten ze niet beter?), maar ik denk dat het gewoon betekent dat als je een breed zadel gebruikt terwijl je zitbeentjes niet breed uit elkaar staan, dit niet goed voor je is en dus ongewenste belasting geeft in de bekken gewrichten wat na een tijdje pijn veroorzaakt.

De B68 heb ik een tijdje gebruikt en daarbij had ik niet het boven beschreven probleem wat ik bij de B66S had. Het zadel was verder direct comfortabel. Ik zie het nut van een aged versie dan ook niet in...

Conclusie: Direct comfortabel, ook te gebruiken voor sportiever fietsen. De veren op de B67 (en B66 geproduceerd na 1999) vind ik te hard en geen comfort verbetering geven. Wie toch veren wil en een oude kaars zadelpen heeft, zou ik aanraden geen B66 maar een B67 met zadelstrop te nemen. Dan kun je het zadel later ook met moderne zadelpennen gebruiken. Al met al raad ik van de B66/B67/B68 alleen de B68 aan. De B17 (en evt. Flyer) is een alternatief voor de bredere B66/B67/B68. Als je gewend bent aan smalle zadels op racefiets of mountain bike, dan zou ik eerst de B17 (of evt. Flyer) proberen. De B68 is overigens sinds kort in een Imperial versie (d.w.z. met uitsparing in het midden) leverbaar. Aangezien de B68 al direct comfortabel is, zie ik het nut van deze versie niet zo zeer in en ik ben momenteel dan ook niet van plan dat type zadel te gaan proberen...


Brooks: B66 Champion (=B17 met zachte veren en zadelstrop voor kaars zadelpen)

De B66 Champion wordt niet meer gemaakt, en is vervangen door de Flyer die bedoeld is voor patent zadelpennen. De Flyer wordt in 3 versies gemaakt: De standaard Flyer, de Flyer Special en de Flyer-aged. Er is wel een belangrijk verschil tussen die zadels en de B66 Champion: De veren in de Flyers (sinds ca. 1999, zie Brooks' antwoord op mijn vraag) zijn veel stijver en geven niet veel comfort...

Mijn ervaringen: Die van mij (was oorspronkelijk van mijn vader, en geschat uit midden jaren 60), is ca. 40 jaar oud, en zo'n 16,8 cm breed, massa is 1090 g. Volgens de specificatie zijn de B66 Champions ca. 17,2 cm breed; die 4mm verschil liggen denk ik in het bereik van normale afwijkingen die handgemaakte producten hebben, en ik denk niet dat het om een ander/speciaal model gaat (gecontroleerd, zie verderop). Ik heb het jaren op een stadsfiets gebruikt. Prima, ook voor sneller doorrijden als je bv. je armen op het stuur legt. De veren van dit oudere zadel zijn behoorlijk zacht, en geven veel meer comfort dan de harde veren van huidige Flyers.

Een 2e B66 Champion heb ik recent 2e hands gekocht en is 17,2 cm breed, massa is 1060 g. Dit zadel is chocolade bruin, en volgens de verkoper uit ca. 1991 (toen werd die kleur nog gebruikt). Bij bekijken van het frame viel me op dat het leer bij het oude model dichter bij de metalen beugel afgesneden is. De beugel zelf is even breed in het jaren 60 model en dit model. Hiermee is het breedte verschil van 16,8 en 17,2 cm verklaard tussen het oude en nieuwere model.

Vooral voor het 2e exemplaar geldt dat het leer erg zacht is, het lijkt wel op de 'aged' modellen van tegenwoordig. Samen met de zachte veren kan dit het comfort van deze B66-Champion zadels verklaren.

Conclusie: De B17 is een van Brooks beste zadels en dit is daarom dan ook nog steeds een uitstekend zadel. De B66 Champion is echter bedoeld voor oude kaars zadelpennen. Voor de huidige standaard 'patent' zadelpennen zijn de nieuwere versies te verkrijgen: de Flyer, Flyer-aged met veters en ruwe bovenkant van het leer waar je niet op wegglijdt, en de Flyer special met grote koperen klinknagels. Maar ik merkte in 2009 dat de veren van de B66 Champion en oude versies van stadsfiets zadels B66/B66S een stuk zachter zijn dan die van de Flyer, die meer lijken op de harde veren van de Conquest/Conqueror. De veren van de oude B66 Champion geven eigenlijk een behoorlijk comfortabele rit (nog eens getest nadat ik het verschil in de veren had opgemerkt). Mijn conclusie een tijdje geleden (midden 2009) was juist dat veren eigenlijk nutteloos waren. Hmm.... (de dikte van het staaldraad van de veren in beide B66 Champions is 4,55 mm vergeleken met 4,95 mm bij een Flyer uit 2009 en een B67 uit 2010)


Brooks: Flyer (=B17 met veren)

Ervaringen met een Flyer aged: Comfortabel vanaf het begin (zachter leer dan de standaard leren zadels), maar na i.h.b. de Selle Anatomica en B17-Imperial zo'n 9 maanden te hebben gebruikt, irriteert het middendeel een beetje als ik in aerodynamische positie rij (voorovergebogen, voorarmen op het stuur). Voor rechtop fietsen, bv. als je het vnl. gebruikt voor tamelijk langzaam fietsen zoals in de stad, dan is dit zadel tamelijk goed. Ik zou er wel weer aan kunnen wennen net zoals vroeger, maar ik geef toch de voorkeur aan de B17-Imperial...

Opmerking over het zachte leer: Dit resulteert in het niet nodig zijn van inrijden van een zadel, maar het betekent ook dat een groot deel van de sterkte van het leer verloren is gegaan. Het leer rekt enorm uit zoals ik merkte toen ik een Imperial modificatie toepaste op de Flyer-aged. Korte tijd (een enkele 10 km rit) gaf dit een fantastisch zadel, maar toen begon het al uit te rekken. Dit laat zien hoeveel het leer rekt vergeleken met normaal hard leer. Leer hoeft maar op 2 plaatsen zacht te zijn: Waar de 2 zitbotjes op het leer zitten. Vandaar denk ik dat gewoon hard leer het beste is. Verder is duidelijk dat veel afhangt van gebruik en het juiste type zadel hiervoor kiezen. Bv. de B68 die ik probeerde was prima vanaf het begin, vandaar ook dat ik geen nut in een B67 aged, B68 aged of B68 Imperial zie.

De veren van de huidige Flyers zijn behoorlijk hard, vergelijkbaar met de Conqueror/Conquest. Ik zou liever zien dat de oude zachtere veren werden gebruik, wat mij betreft zijn de harde veren nutteloos (nauwelijks of geen comfort verbetering)... (dikte van het staaldraad van de veren in de Flyer aged uit 2009 is 4,95 mm; vergelijk dat eens met de 4,55 mm van de B66 Champion!)

Conclusie: De Flyer is een tegenwoordig nutteloze variant van de B17, omdat de harde veren die sinds 1999 worden toegepast, geen enkel extra comfort geven. Wie vering in het zadel wil: Neem dan een B17 en een geveerde zadelpen.

Kleine toevoeging: Sommige mensen vinden de Flyer ook al zijn ze niet zo zwaar toch helpen de scherpe kanten van hobbels in de weg weg te halen. Dit wil ik nog eens testen met mijn gewicht geheel op het zadel aangezien ik bijna altijd in een sportieve zit zit, met aardig wat gewicht via mijn handen op het stuur. Verder zou een Flyer beter kunnen zijn voor mensen van 100kg en meer wat betreft levensduur van het zadel omdat bij de ongeveerde zadels het onderstel wel eens breekt. Misschien zijn de B67 select en Flyer select voor gewicht > 100 kg de beste Brooks zadels? Ik zal Brooks nog eens vragen wat zij hier van denken.


Brooks: B17, B17 Special & B17 Titanium

Mijn ervaringen: Comfortabel vanaf het begin (het lijkt zachter leer dan de Team pro en Conqueror, of misschien is deze schijnbare soepelheid te danken aan de ander vorm van het zadel; ik denk dat mijn eerste B17-ti inderdaad wat zachter leer had), het begint tekenen te vertonen van vormen naar zitvlak (rimpels in het leer waar de zitbotjes op het zadel zitten) na ca. 1000 km. Zelfde vorm leren dek als de B66 Champion. Comfortabel, maar alleen met stuurhoogte op zadelhoogte of hoger.

Voor de versie met onderstel van titaan:
1. De rails zijn vaak niet precies de standaard breedte, maar een paar millimeter breder of smaller. Ze kunnen vaak automatisch naar buiten gebogen worden in de meeste zadelpen klemmen, maar dat hangt van het precieze zadelpen ontwerp af. Van sommige zadelpennen bestaan zelfs speciale versies voor Brooks, ik dacht dat te maken had met dit 'probleem'. De standaard versies met stalen rails lijken dit probleem veel minder vaak te hebben.
2. De rails zijn ietwat fragieler dan stalen rails. Voor tourtochten met zware belading of heel lange tochten waar je niet het risico wilt lopen onderweg een gebroken onderstel te hebben (risico blijft er altijd wel natuurlijk, alles kan kapot) ergens in de rimboe, zou ik een versie met stalen rails aanraden. Die 120 gram extra doen er echt niet toe bij een massa van zeg 100 kg van fietser+fiets+belading...


Brooks: B17 select

Mijn ervaringen: Komen nog...


Brooks: Swallow

Mijn ervaringen: Behoorlijk comfortabel vanaf het begin, i.h.b. voor echt gebruik op de racefiets. Met een recht-op zit is het comfort nog in orde met fietskleren, met gewone kleren wat minder. Na 500 km nog niet ingereden. Dit zadel geeft behoorlijk wat vering. Te veel zelfs. Geeft bij hoge trapfrequentie (op de racefiets, ca. 100 tpm en hoger) bijna het gevoel alsof je gaat stuiteren op je zadel. Oppassen met nat worden, anders rekt dit zadel direkt enorm uit (en zakt het wat door).

Ingereden versie met ingezakt leer: Dit komt afhankelijk van het leer voor. Een Swallow-ti die ik ca. 1500 km had gebruikt had dit niet, vertoonde zelfs geen tekenen van inrijden. Deze Swallow chrome vertoonde achter al na enkele km tekenen van inrijden (ribbeltjes in het leer op de plaatsen van de zitbotjes), wat wel erg snel is (nog nooit eerder meegemaakt). Dit laat het verschil zien tussen zadels van hetzelfde type, door het leer.
Deze plaatjes zijn na ca. 300km gebruik:

Conclusie: Voor een racefiets een zeer comfortabel zadel. Voor andere fietstypen zou ik de Swallow niet nemen.

Toevoeging: Het gevoel van stuiteren op de Swallow-ti zou veroorzaakt kunnen zijn doordat ik destijds niet gewend was met 100 tpm en meer te fietsen. Toen ik de Swallow-ti gebruikte fietste ik normaliter met ca. 90 tpm maar ik wilde dat verhogen en reed af en toe met hogere cadans. Ik zal nog eens een test doen of het stuiteren gevoel inderdaad meer door mezelf was veroorzaakt en dus nu niet meer optreedt.


Brooks: Team professional (titanium)

Mijn ervaringen: Na 1500 km nog steeds niet ingezeten, maar vanaf het begin was dit zadel redelijk comfortabel voor mij, omdat de zadel vorm zo is dat het breder is in het middendeel, veel breder dan de Conqueror. Het zit goed, vorm blijft ook heel goed behouden (i.t.t. de Conquest/Conqueror). Redelijk comfortabel met stuurhoogte lager dan zadelhoogte. Voor een iets meer rechtopzittende houding werkt het zadel ook goed, vergelijkbaar met de B17, iets beter mogelijk omdat de vorm van het zadel wat vlakker is aan de bovenkant, maar alleen als je het geen probleem vindt dat het zadel harder aanvoelt dan de B17.

Conclusie: Een zadel met klassieke vorm (i.t.t. de Swift). Voor een racefiets en voor een reisfiets (als je op de reisfiets in sportieve houding fietst) een zeer comfortabel zadel. Ondergewaardeerd ten opzichte van andere typen en i.h.b. de Swift. Wie met de Swift niet overweg kan, zou de Team pro of de B17 narrow eens moeten proberen.


Brooks: B17 narrow

Ervaringen: Eerste indruk: Knalhard! Na zo'n 120 km voelt het zadel wat zachter aan, maar misschien ben ik gewoon wat meer aan gewend geraakt aan de harde zit? Na ca. 240 km voelt het zadel weer beter. Na 400 km voelt het nog beter en er zijn tekens van inrijden (rimpels in het leer). Dit kan ook veroorzaakt zijn door de structuur in het leer aangezien het overwegend aan een kant is (plaatjes volgen nog). Na 600 km voelt het zeer goed. Het lijkt zelfs beter dan de B17 narrow Imperial, maar dat moet ik nog eens nagaan met zij-aan-zij tests. Na 700 km voelt het zeer goed aan in fietskleren, een beetje te smal (of te hard) met normale kleren waarbij ik meer rechtop zit. Soms als ik rijd met positie zoals op een racefiets vind ik het zadel ietwat oncomfortabel omdat hij geen uitsparing heeft (hier doel ik met de vergelijking op de B17 Imperial, niet de B17 narrow Imperial). Na 700km blijft het ongeveer gelijk. Ik zie geen andere veranderingen in het zadel (ca. 1400 km gebruikt). Na korte tijd weer even met de B17 Imperial te hebben gereden om het verschil dat de uitsparing maakt weer goed te voelen, moet ik wel zeggen dat het verschil tamelijk groot is. Ik heb geen problemen met zadels zonder uitsparing, maar de druk op de zachte weefsels is weg, en toen ik daarna weer met de B17 narrow ging rijden wenste ik dat ik op de Imperial reed... Na meer dan 1600km is het zadel in gelijke vorm als toen het 400km gebruikt was. Een 'probleem' met mijn zadel was een ongelijkmatige verkleuring. Het lijkt er op alsof de kleur, nadat het zadel een paar keer nat was geworden, weggesijpeld was van de ene plek naar de andere (hier zal ik nog plaatjes van toevoegen) Ik experimenteerde in dit opzicht overigens door het zadel in een bad water te laten liggen om het 'te veel' aan kleur kwijt te raken (wat mogelijk kan helpen voorkomen dat het zadel afgeeft in de zomer bij transpiratie). Het resultaat is een zeer fraaie donker bruine kleur maar er blijven wat plekjes die wat lichter zijn. Er is wat structuur in het leer (plaatjes zal ik oook hiervan nog toevoegen) wat me eerst deed denken dat de ribbels in het leer aan één kant veroorzaakt waren doordat het leer daar iets zwakker was, maar dit lijkt niet zo te zijn en het zadel blijft perfect in vorm zonder doorzakken aan één kant wat je anders zou kunnen verwachten, dus structurele sterkte is overal prima. Al met al denk ik dat de vlekjes van de verkleuring worden veroorzaakt door lokale variaties in het stuk leer van mijn zadel.

Conclusie: Dit zadel is waarschijnlijk alleen geschikt voor mensen met smalle zitbotten. Het wordt behoorlijk comfortabel met fietsbroek (met zeem) na slechts 400 km en wordt daarna nog wat beter. Met gewone kleren en een iets meer rechtop zittend is het iets minder comfortabel. Een goed zadel voor een (klassieke) racefiets of fiets met vaste versnelling (fixed gear). Voor wie geen problemen met zadels zonder uitsparing in het midden hebben, een goed, smal zadel. Wie wel problemen heeft zou eerst een B17 narrow imperial moeten proberen...

N.B: De B17 narrow wordt nogal ondergewaardeerd. Diegenen die een Swift niet bevalt zouden dit zadel eens moeten proberen, aangezien het bijna altijd bevalt...


Brooks: Swift & Swift Titanium

Ik kan me de introductie van de Swift begin jaren 90 nog herinneren (de eerste advertentie in 'Fiets' was in het April/Mei nummer van 1993). Destijds was ik niet geïnteresseerd... Ik denk dat dit Brooks' eerste zadel met titanen onderstel was. In de reclame stond de slagzin: "Gewogen en niet te licht bevonden" (een goede vondst!).

Ervaringen:

In het begin: Hard, niet comfortabel (zoals met de meeste Brooks zadels). Ik richtte de neus ietwat omhoog omdat ik anders naar voren gleed naar het smalle neusgedeelte. Korte tijd nadat ik de Swift begon te gebruiken, werd hij blootgesteld aan zware regenval en het regendekje dat ik gebruikte was blijkbaar niet geheel over het zadel getrokken, aangezien de achterkant van het zadel nogal nat was geworden. Dit realiseerde ik me pas toen ik merkte dat ik al tekenen van inrijden kon zien (het zadel was minder dan 100 km gebruikt). Het zadel was op dat moment behoorlijk comfortabel. Ik weet niet hoe lang het inrijden anders zou hebben geduurd, misschien test ik nog eens met een andere Swift op latere datum. Op dat moment zat het zadel goed toen ik het weer horizontaal instelde. Ik zie wel wat ik in plaatjes op het web heb gezien, namelijk dat het middendeel naar boven uitsteekt... Ik heb er geen probleem mee (of nog niet?). Wat ik wel merk is dat het juist afstellen erg nauw luistert zodat ik niet naar voren glijd, en geen problemen met te veel druk op de zachte weefsels krijg. Mij bevalt de Swift op dit moment van testen niet zo goed als bv. de B17 narrow die even smal is, maar veel minder kritisch is qua afstelling en waarmee ik de genoemde problemen helemaal niet heb.

Verdere ervaringen: Het zadel werd een paar keer weer behoorlijk nat vanwege een lekkend zadeldekje, en ik spande het zadel 2 keer. Het leer blijft wat doorgezakt wat je niet kunt verhelpen door te spannen. Als het zadel niet zo nat was geworden was dit misschien niet gebeurd, of misschien heeft het alleen gezorgd dat het nu sneller ingereden is? Het zadel is nu ca. 1000 km gebruikt en nog steeds ben ik niet over uit of het me bevalt of niet. De afkeer die ik er een paar keer van had doordat de afstelling zo nauw luistert is nu verdwenen en het lijkt er op dat ik het zadel nu goed kan instellen dat het bevalt. Mogelijk veroorzaakt door het spannen avn het zadel (dit wordt daardoor iets langer) en het iets indeuken. In ieder geval lijkt het zadel me nu beter...

Na nog veel meer testen had ik (toch weer!) dat ik het zadel nooit zo afgesteld kreeg dat het mij beviel, dus dit zadeltype is gewoon niet geschikt voor mij.

Mischien modificeer ik nog eens een Swift zoals een Imperial om te kijken of dat het zadel verbetert.

Brooks Swift met veter

Toevoeging sinde 2012-7-14: Eindelijk gestart met mijn test om de Swift te rijgen en zo het doorzakken te voorkomen. Resultaten to dusverre: De vorm is veel beter, het doorzakken is weg, en de hoek van het zadel is niet meer zo kritisch, maar het zadel is wel (weer) knalhard! Na nog wat ritten en met een rijhouding bijna zoals op een racefiets vind ik de Swift met veters voor zo'n rijstijl goed geschikt. Het zadel is alleen vlakbij de neus nog wat doorgezakt, en dat helpt juist wat de druk op de edele delen te verminderen, terwijl het zadel op de plaats waar je erop zit prima van vorm en horizontaal is. Maar zoals ik al zei, het zadel is niet zacht! Ik heb er ca. 100km in deze staat mee gereden, verdere ervaringen volgen nog.

Na veel langer gebruik: De vorm van het zadel blijft behouden door de veter, het zakken van het leer aan de voorkant helpt druk te voorkomen waar je die niet wil, dus al met al denk ik dat de Swift, indien je hem rijgt met een veter, een goed zadel is, beter dan het origineel.

Nu de gaten maken, en rijgen:

Op een fiets, korte tijd gebruikt sinds de modificatie:

En op deze plaatjes is het zadel flink wat gebruikt. De vorm blijft goed behouden door de veter:

Voor diegenen die dit niet zelf kunnen, bied ik de dienst aan om de Swift te modificeren (dit kan op een al bestaand zadel toegepast worden, of op een nieuwe).

Conclusie: Ik begrijp waarom sommige mensen niet aan dit zadel kunnen wennen, en waarom sommige mensen het een geweldig zadel vinden. Dit is een zadel wat je zeer precies moet instellen qua zadelhoogte, zadelpositie (neus iets omhoog bv.) en ook een zadel dat duidelijk vervormt naar de zitbotjes. Dit zadel is een zadel dat je geweldig of afschuwelijk vind zoals ik meerdere keren gehoord heb, en de ervaringen van mij en anderen die ik ernaar vroeg bevestigen dit. DIt zadel is in ieder geval niet geschikt voor mij...
Je zou eerst eens kunnen kijken naar de B17 narrow...
Of modificeren met rijgen!


Brooks: Conqueror / Conquest

N.B: Deze zadels worden niet meer gemaakt.

De Conquest is hetzelfde zadel als de Conqueror, maar dan met grote koperen klinknagels. De Conquest werd waarschijnlijk in 1988 geïntroduceerd (in 'Fiets' sept/okt 1988 p. 79 wordt de Conquest getoond maar niet met naam genoemd; De 1e Nederlandse advertentie die ik heb gezien is van juni 1989 waarin gezegd wordt dat de Conquest een nieuw type zadel is), bestond de Conqueror al eerder? De Conqueror werd waarschijnlijk in de begin jaren 90 uit het assortiment genomen (mijn zadel is van 1992). De Conquest werd in 2007 uit productie genomen (de Brooks Flyer of Flyer Special zijn evt. een vervanging voor dit zadel, dat zijn in feite B17's met veren, en die veren zijn even hard als van de Conquest).

Mijn ervaringen: Erg smal zitdeel ondanks de 16,0 cm maximale breedte. Zadel zakt wel iets door na een paar duizend km. Wel aardig comfortabel (na inrijden) maar toch last van het middendeel bij racefiets houding (voorarmen op het stuur) ondanks dat het zadel even smal als de Team professional is. Het duurde ca. 800 km om in te zitten. Tot die tijd was het zadel erg oncomfortabel vanwege het erg smalle middendeel. Na ca. 2500 km was het juist het doorzakken dat er voor zorgt dat het zadel niet zo comfortabel is (en blijft).

Conclusie: Het probleem van snel doorzakken heb ik meermaals gelezen, op allerlei webpagina's. Als je dit zadel nog ergens vind, laat het staan en neem een Team professional, B17 of een B17 narrow (gewone of Imperial versies).

2012-12-6: Eventueel zou je dit zadel kunnen rijgen zoals de Swift, dat zou in ieder geval het doorzakken kunnen tegengaan.


Brooks: B17 Imperial

Mijn ervaringen: Het zadel is zoals bij Brooks gewoon is, van hard leer. Het zit dus veel harder dan de Selle Anatomica, maar de uitsparing in het midden geeft wel direkt een goede zit, en er is ook niet het gevoel dat je naar links or rechts verschuift wat ik bij de gladde Brooks zadels normaliter wel heb. Bij vooroverzit (bv. ellebogen op het stuur bij tegenwind) is het door de uitsparing veel beter dan de gewone Brooks zadels. Geen druk op de edele delen dus... Ik neem aan dat het nog comfortabeler wordt als het zadel ingezeten is (dat is i.h.a. na ca. 1000 km fietsen, want dan wordt het leer soepeler in de omgeving van de zitbotjes). Op dit moment is de Selle Anatomica wat betreft comfort beter. Maar de Selle Anatomica is wel meer een 'hangmat' achtig zadel, zodat de Brooks beter is voor sportief fietsen. En het comfort van de Brooks wordt ongetwijfeld nog beter...

Een nieuwe B17 Imperial zojuist gemonteerd op een fiets:
Brooks B17 Imperial zijaanzicht, 0km Brooks B17 Imperial bovenaanzicht, 0km

Eerste toevoeging: Na ca. 400 km is het comfort behoorlijk beter. Er zijn geen visuele tekens dat het zadel ingereden is (=heel kleine golven in de bovenlaag van het leer waar de zitbotjes op het leer zitten) maar het leer is zeker zachter geworden. De harde zit die me af en toe niet beviel, vooral bij de zitbotjes, was weg. Misschien is het zadel dus bijna ingereden? Na ca. 500 km is het comfort zelfs dicht bij dat van de Selle Anatomica, zonder vervorming van het leren dek...

2e toevoeging: Na 800 km is het zadel al behoorlijk ingereden.

3e toevoeging: Na ruim 2000 km in 2 maanden, lijkt het zadel geheel ingereden te zijn. Het is niet zo comfortabel als de Selle Anatomica in het begin was, maar het is zeer goed en het zadel blijft prima in vorm.

Na ruim 4000 km en een aantal keer doorweekt te zijn geweest door het defecte rubber zadeldekje (zie onderaan de pagina) waarna ik er toch op ben gaan fietsen, is het zadel nog steeds prima in orde, geen verzakken of uitrekken, de sleuf in het midden is wel iets smaller doordat de zijkanten een heel klein beetje bol staan (door de veters en de belasting aan de bovenkant), maar het zadel is nog steeds prima.

Na 4800 km (zomer, herfst, winter, hitte, regenbuien, sneeuw, dit zadel heeft alles meegemaakt):
Brooks B17 Imperial zijaanzicht na 4800km Brooks B17 Imperial bovenaanzicht na 4800km
Let wel dat het eerste plaatje van de Imperial (het zijaanzicht van de vorige 2 plaatjes) was gemaakt met de rails ietwat omhoog.

2011-10-29: Er is me enkele malen gevraagd of ik de veters voel tijdens gebruik en of ze meer slijtage aan fietskleding veroorzaken: Welnu, ik voel ze niet tijdens het fietsen en ik heb geen slijtage aan mijn fietskleding noch mijn gewone kleding. De randen van het zadel staan wel ietsje bol na verloop van tijd, wat wil zeggen dat je eerder tegen het gladde leer komt dan tegen de veters...

Conclusie: De Selle Anatomica is iets comfortabeler, maar duurzaamheid en blijvend hoog comfort van dat zadel is twijfelachtig zoals in mijn beoordeling van dat zadel te lezen is, dus ik geef de voorkeur aan de Brooks Imperial.

N.B.: De B17 Imperial, B17 Narrow Imperial en B17S Imperial werden allemaal met 3 extra gekleurde veters geleverd (rood, wit, lichtblauw) tot midden 2009. Daarna hadden alle Imperials die ik heb gezien alleen nog de zwarte veters en het standaard plaatje op de Brooks website was vervangen door eentje zonder de extra veters. Ik las ergens dat iemand van Brooks opmerkte dat bijna niemand die extra veters gebruikte. Ik neem aan dat ze daarom niet meer bijgevoegd waren. En nog later, 2011 werden de B17 Imperials die ik tegenkwam weer met 3 extra veters geleverd. Wie wat anders wil kan een willekeurige veter zoals te verkrijgen bij een schoenenwinkel gebruiken. Een type met harde buitenkant is waarschijnlijk het beste is i.v.m. eventuele slijtage van het schuren van kleding/bovenbenen tegen de veters.


Brooks: B17-narrow Imperial

Mijn ervaringen: Dit zadel zit aardig goed, maar toch voelbaar meer druk bij zowel rechtop als meer voorovergebogen fietsen (racefiets-houding). Ik raad de B17-narrow Imperial alleen aan voor gebruik op een racefiets. De gewone Imperial is bijna altijd beter (zelfs als uw zitbotjes erg dicht bij elkaar staan, want dat heb ik ook...). De uitsparing in het midden maakt ook dat je het stuur laag kunt zetten zonder last te krijgen, een effect dat ik al eerder bij de Selle Anatomica opmerkte (i.h.a. moet een zadel smaller zijn naarmate het stuur lager is geplaatst om comfortabel te blijven).

Na veel gebruik, maar afhankelijk van hoe dik/hard het leer is, kan de uitsparing tamelijk smal worden. Dit gebeurt ook met de gewone B17 Imperial maar daar is het effect veel kleiner bij dezelfde gebruiksduur, vermoedelijk door de vorm van het leer. De uitsparing kan weer gemaakt worden zoals hij oorspronkelijk was, dit in tegenstelling tot de Selle Anatomica waar je niet genoeg weg kan snijden:
Het zadel was ca. 1500 km gebruikt, en heeft aardig wat regen te verwerken gekregenn:

Vergelijking met oorspronkelijke uitsparing:

Na tekenen van de vorm op het zadel en de uitparing opnieuw snijden (met scherp hobby mes):

Zelfs met de smalle uitsparing was het zadel comfortabel, maar nu is het beter.


Brooks: Colt

Wat ik ervan dacht voordat ik er zelf mee had gefietst: De Colt werd in 1983/1984 geïntroduceerd, en vind ik er nogal lelijk uitzien. Ik heb vnl. negatieve reacties gezien op het web over dit zadel, maar net als met de Swift vinden sommigen het een geweldig zadel. Ik wilde dit zadel eigenlijk niet testen omdat het toch niet meer te verkrijgen was, maar toen herintroduceerde Brooks het in 2010. Typisch!

Getest sinds: 2011-10-2. Gebruikt: Geschat ca. 1000km.

In het begin voelde het zadel zo hard als een plank aan en heel smal, het doet me aan de Conqueror denken dat zeer oncomfortabel was tot ik het ca. 800km had gebruikt. De Colt voelt ook heel smal aan, alsof het helemaal tussen mijn zitbotjes komt. Aangezien de breedte van mijn zitbotjes zeer smal is, betekent dit dat iedereen dit zal voelen, oftewel meer druk in het midden, op de zachte weefsels. Ik liet het zadel een paar keer nat worden in de regen maar het bleef keihard!

Uiterlijk: Ik vond het zadel eerst lelijk, maar na een tijdje raakte ik er aan gewend :)

Het nat laten worden in de regen resulteerde niet alleen dat er snel ribbeltjes in het leer zichtbaar waren op de plaats van de zitbotjes zitten. het leer is flink ingezakt op die plaats. Dit heb ik wel eens gezien bij een Swallow maar dat was een exemplaar dat uitzonderlijk zacht leer had en al na 10km tekenen van inrijden vertoonde... Deze inzakking zorgt er wel voor dat zich in het midden een richel bevindt die uitsteekt en me irriteert bij het fietsen. De vorm van het zadel is verder sinds die keer dat het doorweekt raakte niet veranderd, en het is nu ca. 1000km gebruikt. Ik denk dat de Colt, net als de Swift (zonder de modificatie met rijgen), een zadel is dat niet geschik voor mij is. De vorm van het zadel lijkt net als bij de Swift zodanig te zijn dat zo'n grote deuk en dus het uitsteken van het middendeel dat kan irriteren, waarschijnlijker is dan bij andere zadeltypen. Voor de Colt en Swift raad ik dan ook een testrit van minstens 10 km aan met een ingereden zadel, als je die mogelijkheid hebt bij een gegeven winkel...

N.B.: Ondanks wat sommigen beweren heeft het wel zin een testrit te maken op een leren zadel. Zelfs al heb je een zitbotbreedte anders dan van diegene die het zadel heeft ingereden, dat maakt verder niet veel uit want het inrijden zorgt er voornamelijk voor dat het zadel iets comfortabeler wordt rond de zitbotten. Nog te vertalen: For some people this is important for good support for long duration rides so the skin doesn't get irritated around the sitbones, but that's not an issue you can find out about on a short test ride (I mean whether a leather saddle solves this problem that some people have). If a leather saddle seems like it will not work for you on a short ride, for whatever reason, then it barely matters that the saddle was broken in by somebody else, then it will probably not work for you... You can feel the essentials of the leather saddle quickly, such as that it doesn't get hot while riding on it, you can feel the way the shape of the top is too wide or too narrow for your sit bones and riding style, the way the angle of the saddle needs to be adjusted to sit comfortably (or perhaps never) as with the Swift, etc.


Selle Anatomica zadels

Selle Anatomica: Titanico LD

Dit gedeelte is een uitbreiding van een pagina bedoeld voor de fabrikant met plaatjes van de Selle Anatomica Titanico LD, die om de vraag ging: "Is dit uitrekken normaal?"

Dit zadel heeft i.t.t. wat de naam doet vermoeden geen titanium onderstel, maar gewoon van staal. Het onderstel is ook erg lang en behoorlijk flexibel: Je kunt het zadel aan de punt behoorlijk omhoog/omlaag bewegen met wat kracht. Misschien helpt dit mee voor het comfort van dit zadel.

Observaties en ervaringen in het begin: Het zadel is 16,7 cm breed. Comfortabel zowel bij rechtop zitten als racefiets houding. Opmerkelijk, want eigenlijk moet een zadel smaller zijn naarmate het stuur lager geplaatst is. Het komt denk ik door de vervorming die mogelijk is door de uitsparing in het midden.

Na ruim 2 maanden: Het zadel dat ik al ca. 1300 km gebruik vervormt te veel. I.h.b. heb ik het zadel een paar keer flink moeten bijspannen wat ook tot gevolg heeft dat de uitsparing aan de voorkant bijna verdwenen is. Het is nog maar een smalle spleet. Het gedeelte achter (de spleet) moest ik zelfs 3x bijsnijden omdat de spleet verdwenen was, d.w.z. de linker en rechter kant van het leer raakten elkaar. Ze overlapten elkaar zelfs. Het comfort is nu een stuk minder als je voorover gebogen zit (voorarmen op het stuur bij tegenwind of om snel te fietsen). Dit is jammer want ik dacht het perfecte zadel te hebben gevonden.

De fabrikant stelde ik een aantal vragen:

Selle Anatomica observaties

Some questions/comments about the Selle Anatomica that I've been riding for about 3 months now (more than 1000 km):

  • I've cut the touching edges near the rear twice to the 5mm width when not seated. (update: It's now 3 times :) )
  • I had to use the saddle tensioner a lot because the leather stretches so much that the underside of the leather touches the seatpost...
  • The front slot has almost disappeared... This means the comfort in 'bent forward' position (i.e. when I rest my forearms on the grips, giving a position similar to on a road bike; this is in cases of headwind or just to ride quickly) is far less than it used to be. I don't suppose I can cut this forward section as it would mean structural strength would be lost and the leather stretching more etc....

Is this typical or not?

This is how the saddle looks after 2 months use (Click on the thumbnail images to enlarge:)

selle anatomica top view selle anatomica side view selle anatomica bottom view

Antwoord van de fabrikant (merk op dat ik ook vroeg/voorstelde om andere laminaten te gebruiken):

Because we work with leather, natural not manmade material, we see the saddles may change little bit different from one to next. It is possible your slot shape has become slightly too narrow to give particular pressure relief your pelvic basin anatomic most likes. You could trim the slot shape wider with razor knife.

You should only use the tension adjustment to provide riding comfort. Some people think the saddle needs to look a certain way when they are not sitting on it and use the tension to make the appearance that seems correct. This is not the way to adjust tension.

Once again, due to leather material, a small number of saddles will use up all tension travel prematurely. We simply warrantee those saddles.

We investigated various laminate techniques and are using best possible at this time...

De fabrikant zegt dus dat dit niet gewoon is, en slechts zelden voorkomt. Dit kan voorkomen doordat leer niet altijd hetzelfde is (dat is zeker zo, er zit in Brooks zadels van hetzelfde type bv. ook variatie in hardheid, dikte van het leer etc.). In zulke gevallen wordt het zadel zonder problemen vervangen.

Mijn eerste zadel blijft comfortabel, maar het kan veel beter. Een tweede Selle Anatomica zadel ga ik misschien nog testen (de animo is eigenlijk weg door allerlei redenen, ook de realisatie beneden, over de breedte van het leer). Totdat ik dat gedaan heb en dat positief uitvalt, kan ik de Selle Anatomica niet zonder voorbehoud aanbevelen.

Technisch bekeken: het leer vlak achter de neus is 2 stukken van ieder 2,5 cm breed. Een Brooks Imperial heeft een veel grotere breedte van het leer aan weerszijden van de uitsparing (zo'n 7 cm aan elke kant). Te veel uitrekken, indien niet over het hele zadel, dan wel in ieder geval vooraan, en daardoor ook te veel doorzakken en ook het smaller worden van de sleuf, blijft daardoor mogelijk altijd een probleem.

Wat dit laatste betreft heb toch mijn bedenkingen bij dit zadel. Zijn de meeste mensen misschien niet zo kieskeurig, of fietsen die er zelfs weinig mee? Ik heb ervaringen gezien van mensen die meerdere zadels probeerden en die allemaal te veel uitrekten, en het toen opgaven. Anderen noemen dat deze problemen 'slechts' bij mensen voorkomt die veel fietsen. Maar ja, daar is het zadel juist geschikt voor. Als je er weinig mee fietst, is dit zadel veel te duur! Misschien reclameren veel mensen niet eens? Ervaringen over langere tijd zijn af en toe te vinden op het net, en die zijn meestal negatief. Je moet hierbij wel rekening houden met een psychologisch effect: Als iets goed werkt schrijven mensen er niet zo snel over, maar als iets niet naar tevredenheid functioneert, is er een natuurlijke animo om hierover te vertellen. Dus het is heel moeilijk om in te schatten hoe het precies zit. Vandaar dat ik mijn oordeel op 2 punten baseer: Hoe mijn testzadel vervormde en het technische aspect van de breedte van het leer aan weerszijden van de uitsparing.

Conclusie: Zeer comfortabel, maar zo goed blijft het zadel mogelijk niet lang.

Selle Anatomica: Andere zadels

Ik kreeg eind 2011 een email van Selle Anatomica over testen van een nieuw type zadel dat beter zou zijn voor zwaardere fietsers, ca. 90kg en meer. Zo zwaar ben ik niet, maar aangezien er veel mensen zijn die problemen met het te veel uitrekken van de Selle Anatomica hebben terwijl ze onder dat gewicht zitten (merk op dat ik ook de 'Clydesdale' versie can de originele Anatomica testte, dus ook voor zwaardere fietsers) en misschien daarom vonden ze het niet interessant om me aan die test deel te laten nemen. Welnu, waarom sturen ze me dan die email, ze kennen mijn website, en zelfs als die email geautomatiseerd naar alle vormalige kopers gestuurd wordt, dan moeten ze toch geinteresseerd zijn in terugkoppeling van iemand zoals ik die vele zadels test onder alle omstandigheden? Ik zal anderen dan ook de proefkonijnen laten zijn en als de nieuwe zadels bij anderen wel voldoen zal ik overwegen er een te kopen en te testen.


Gilles Berthoud: Leren zadel (nieuw sinds eind 2008)

Gilles Berthoud: Leren zadel (eind 2008 geïntroduceerd)

Dit lijkt het hoogste kwaliteits leren zadel te zijn dat momenteel gemaakt wordt. Volledig demontabel, RVS rails in het onderstel (titaan roest ook niet, maar is ietwat fragieler, een Ti-onderstel van een Brooks wil het bv. soms wel eens begeven onder zware belasting), en leer dat watervast is. Of water nou echt geen invloed heeft dat is wel even afwachten. Ik had bv. bij de Selle Anatomica nadat het zadel nat was tijdens een 10km rit, dat het behoorlijk uitrekte. Zal dat hier zo zijn? En jammer genoeg heeft dit zadel geen uitsparing in het midden. Evt. is dat zelf te doen natuurlijk... (maar misschien werkt dat niet gezien mijn ervaringen met modificatie van een Flyer-aged waarmee ik precies dezelfde problemen had als met de Selle Anatomica).

Ervaringen: Volgen nog...
Wegens omstandigheden had ik niet genoeg tijd om dit zadel op lange duur te testen maar er is wel iets duidelijk na mijn ervaringen met de Lepper Voyager: Heel dik leer geeft een zadel met lange levensduur, maar het raakt niet ingereden op dezelfde manier als een Brooks zadel. Ik zal nader ingaan op hoe dit op een Berthoud zadel van toepassing is met zijn zachter gemaakt leer, en hoe dit bij dit zadel anders is, hopelijk binnenkort.


Lepper: Voyager

De originele Lepper Voyager werd geintroduceerd ca. 1998 geloof ik. Voor meer informatie over de oude versie, zie verderop.

Lepper Voyager 2009: Een nieuwe versie van de Lepper Voyager is zojuist (sept. 2009) gelanceerd, en die heeft een veel beter onderstel...

7 september 2010: Er zijn nu 3 versies van de Voyager:

  • Voyager: De standaard versie met ca. 5 mm (*) dik leer met gladde bovenkant + 1 mm leer voor versterking aan de onderkant. Toen ik ca. julie 2010 een aantal Voyager's met ca 5 mm dik leer ontving dacht ik dat Lepper de modellen met 7mm leer niet meer maakte, maar het bleek dat dit een ander model was (in beide gevallen had ik gewoon een aantal 'Lepper Voyager' besteld zonder verdere specificatie). Bestond dit model met 5 mm dik leer ook al ein 2009?

    (*) Volgens Lepper is het leer normaliter 4,5 mm a 5,2 mm dik, in die dikte komt het nl. van de koe. Dit is dus gelijk aan de dikte die ik bij Brooks zadels zie, nl. meestal net onder de 5 mm hoewel Brooks zelf zegt diktes van 5mm en meer te specificeren.
  • Voyager soft touch: De Nubuck versie met extra 2mm Nubuck leer aan de bovenkant wat een suede achtig oppervlak geeft waar je niet zo op schuift (maar dit wordt gladder met gebruik) en dezelfde 1 mm laag leer aan de onderkant.
  • Voyager lounger: De nieuwe versie die qua constructie wat lijkt op het Lounger zadel, wat de gebruikelijke standaard 5 mm hard leer heeft, dan een laag latex schuim, dan een 2 mm laag Nubuck leer aan de bovenkant, en dezelfde 1 mm laag leer aan de onderkant.

Ervaringen (met een soft-touch (Nubuck) versie uit voorjaar 2010): Dit zadel heb ik inmiddels meer dan 1800 km gebruikt.

Het leer is heel dik, ca. 7,0 mm (dat varieert van ca. 6,8 tot iets meer dan 7,0 mm). Het leer is wat zachter, niet zo knalhard als bij een Brooks. In het midden is er aan de onderkant nog een extra laag gelijmd ter versteviging... Het leer is dus duidelijk veel dikker dan bij Brooks zadels (zie de plaatjes). Twijfels over de levensduur van het leer lijken me dan ook onzinnig. Zoals ik elders op deze pagina vertel, lijkt het er niet op dat Brooks zadels slechtere kwaliteit leer of dunner leer hebben dan 'vroeger', maar er zijn wat vragen over de duurzaamheid (d.w.z. dat je net het ongeluk kan hebben een zadel te hebben dat niet lang meegaat, gewoon door de natuurlijke variatie in het leer, maar met de grote dikte van het leer in de Lepper Voyager, is dat onwaarschijlijk en het zal waarschijnlijk een leven lang meegaan). Het leer kan gespannen worden met een gewone schroevendraaier. Het onderstel van de Voyager ziet er behoorlijk uit, in ieder geval beter dan het oude model (eind jaren 90, begin jaren 2000). Het leer heeft een vorm (kromming) die veel lijkt op die van de Brooks Team professional en zo voelt het zadel ook als ik er op rijd. Dat betekent dat het zadel voor mij direct comfortabel is, maar niet zo comfortabel als mijn ingereden B17-Imperial. Ik ben benieuwd hoe het comfort zal verbeteren de komende maanden. De bovenkant van het leer is meer zoals suede, en niet zo glad als een Brooks waar je in het begin de neiging hebt om links/rechts van het zadel te glijden. Het zadel is iets zwaarder dan een Team professional, maar gezien de dikte van het leer valt dat best mee.

Toevoeging: Ik heb het zadel inmiddels meer dan 1800 km gebruikt en het ziet er bijna onveranderd uit vgl. met hoe het er na 300 km uit zag (het is nu wel donkerder van kleur, zie kleurvastheid). Wat betreft duurzaamheid heb ik geen twijfels. Het oppervlak is nu een stuk gladder, vooral op de neus, maar het blijft op het zitgedeelte ruwer dan een ingereden Brooks. Of dit iets positiefs of negatiefs is hangt van de rijstijl af. Wie vind dat een Brooks te glad is, zou dit zadel kunnen proberen.

Toevoeging: Een nieuwere Lepper Voyager (van juli 2010) heeft ca. 5,5 mm dik leer (en de 1 mm extra laag zoals de versie die boven beschreven is) en weegt dan ook wat minder, ca. 535 g. Het leer is ook wat gladder, maar niet zo glad als een Brooks. Dat de bovenkant wat gladder is is op zich goed want de ruwheid die de eerdere versie had verdwijnt toch na een tijd. Ik zal Lepper vragen hoe het zit met de variaties in de dikte van het leer. Toevoeging aan de toevoeging: Dit was een ander type Voyager. Lepper moet eens wat doen aan het geven van duidelijke informatie...

Toevoeging 2: Iemand die een testrit kwam maken op mijn B17 en Lepper Voyager vertelde na de rit met de Voyager dat die aanvoelde als een plank :) Dus niet iedereen zal dit zadel bevallen, want het is behoorlijk hard. Het is inderdaad een hard zadel, maar het ondersteunt waar nodig en ik voel het niet...

Toevoeging 3:Een nadeel van de Voyager Soft-touch is dat omdat het leer zo dik is, het zadel nooit ingereden wordt zoals met een Brooks zadel, je ziet dus geen echte deukjes/ribbeltjes in het leer waar de zitbotjes zitten. Of dit ook geldt voor de standaard versie met 5mm dik leer weet ik nog niet, nog te testen. Dit is mogelijk een nadeel van leren zadels met leer dikker dan 5 mm...

Toevoeging 4: Het leer bevindt zich wat te laag boven de rails. Sommige zadelpennen met hoge kop raken daarnee de onderkant van het leer als het zadel wat meer gebruikt is en ietwat ingezakt is. Verder is er voor sommige zadelpenkoppen niet eens genoeg ruimte! Ik kan de Voyager bv. niet monteren op een Airwings geveerde zadelpen.

Conclusie: De Lepper Voyager is een prima zadel voor wie een zadel zoals de Team professional bevalt, en zal bijna zeker veel langer meegaan door de leerdikte tot wel 8 mm (in het deel waar de extra laag gelijmd is). Het comfort vind ik vanaf het begin goed, en hoeveel dat zal veranderen (verbeteren neem ik aan...), zal ik de komenden maanden ondervinden. De prijs is laag voor een zadel met zulk dik leer; ca. €90,- wat ongeveer gelijk is aan de Team professional met stalen onderstel. Wat betreft mogelijke verbeteringen: Ik zou wel een versie willen zien met onderstel van titaan of RVS.

Plaatjes:
Lepper Voyager Lepper Voyager Lepper Voyager

Vergelijking van de dikte van het leer met een Brooks zadel (een enorm verschil!):
Lepper Voyager

Vergelijking van het onderstel met een Brooks B17: de rails hebben een grotere bruikbare lengte, van ietwat meer (misschien 5 mm) naar de voorkant tot enkele centimeters meer naar de achterkant (dat laatste is voor mij goed omdat ik graag met een steile zithoek fiets, oftewel zadel naar voren):
Lepper Voyager

Voorbeeld op een fiets:
Lepper Voyager

Het suede/nubuck oppervlak:
Lepper Voyager


Kort stukje over de originele versie van dit type zadel van Lepper (dat was geïntroduceerd zo rond 1998 geloof ik):

De originele versie van dit zadel (gemaakt van eind jaren 90 to ca. 2005?) met titanium onderstel, later ook met hol Reynolds 531 stalen rails: Deze heb ik niet uitgeprobeerd, maar het is interessant om te bekijken en te vergelijken met andere zadels. Er zijn met dit zadel allerlei problemen geweest, veel defecte exemplaren, en Lepper heeft dit zadel niet meer geproduceerd sinds die tijd (jaren geleden).

Ik kwam toevallig wat plaatjes van dit zadel tegen van iemand die het te koop aan bood, en zag meteen wat een slecht ontwerp het onderstel is (dat is het punt waar dit zadel vaak defect raakte):
Lepper Voyager, oude versie Lepper Voyager, oude versie
De problemen hier zijn duidelijk als je wat inzicht in mechanica hebt. De voorkant geeft geen weerstand tegen torsie (omdat de rails elkaar raken waar ze vastgelast zijn) wat kan leiden tot gebroken lassen, maar het bezwaarlijkst is dat aan de achterkant de rails niet uit elkaar gaan naar het brede gedeelte wat zeer zeker torsie problemen geeft. Deze oude voyagers breken inderdaad precies op dat punt... Het is duidelijk waarom er zoveel Lepper Voyagers het begaven (door het onderstel). De stalen versie is misschien betrouwbaarder dan de versie met titanium onderstel, maar ik zou op geen van beiden vertrouwen.

Dit zadel was volgens de specificaties heel licht, ca. 340 g voor de Ti versie, en zelfs ca. 265 g. voor de versie met holle stalen rails.

Ontwerp, in ieder geval van de versie met stalen rails is blijkbaar van Alex Moulton.

"Designed by Dr. Alex Moulton, the Voyager is an ultra light 265g
saddle,Reynolds 531 tubing frame. Retensionable, black or natural, 155 x 275
mm."

Zal ik nog wat over toevoegen...

Als je een oude Lepper Voyager ziet aangeboden: Niet kopen. Als je er een gratis kunt krijgen is het misschien nog te doen maar alleen voor korte tochten want de betrouwbaarheid is slecht. Het was misschien beter geweest als Lepper de nieuwe Voyager een andere naam had gegeven (simpelweg Voyager2 bv.). Het probleem van onbetrouwbaarheid van de oude versie, speelt verkoop van de nieuwe versie ongetwijfeld (ten onrechte) parten. Het enige dat de oude en nieuwe Voyager gemeen hebben is de vorm van het leren dek; De leerdikte en onderstel zijn geheel anders.


Lepper: Voyager lounger

Getest sinds: 20 augustus 2011.

Voyager lounger: De nieuwe versie lijkt qua constructie wat op het Lounger zadel: 5 mm hard leer, dan een laag latex schuim, dan een 2 mm laag Nubuck leer aan de bovenkant, en een extra laag 1 mm dik leer aan de onderkant.

Op 20 jun 2011 schreef op deze pagina dat ik het wachten opgaf, maar in augustus 2011, 11 maanden na bestelling had ik er dan een paar... Vooruit dan maar, toch een test.

Ik vind de latex laag wat te dik, ik heb nu het gevoel alsof ik niet stabiel op het zadel zit, maar ook dat er te veel druk in het midden komt omdat je wat wegzakt in het zadel. Iets anders dat me opviel is dat ik het warmer vind dat een gewoon leren zadel. Toen ik Lepper in september 2010 opbelde na Eurobike, werd over het enthousiasme over dit zadel op Eurobike gesproken en de term 'Atmungsaktiv' genoemd. Tja, werkt dat echt zo goed, dat latex schuim? Ik heb na een rit van 25-30 minuten meer het gevoel dat het zadel te warm is. Als ik mijn handen leg op het zadel, al na een minut of 5, dan voelt het behoorlijk warm aan. na nog meer ritten, ook met gewone kleding, vond ik bijna elke keer dat het zadel te warm is. En te zacht, je zakt er te veel in weg. Of die 'Atmungsaktive' laag echt werkt is moeilijk te zeggen. De zomer van 2011 is de slechtste zomer in NL die ik ooit heb meegemaakt met zo ongeveer nul dagen waarbij het echt warm was terwijl ik op de fiets zat. Ik kan er dan ook niets over zeggen of veel transpiratie vocht beter wordt weggewerkt dan bij een volledig leren zadel. Of de warmte misschien iets positiefs is in de winter weet ik niet, maar ik vond nooit dat een leren zadel echt koud is in de winter.

Een toevoeging met ervaringen in de winter en in de regen: Toen het zeer koud was had ik niet het probleem dat het zadel te heet werd. Dat was niet verassend, maar zoals gezegd, met andere zadels heb ik niet het gevoel dat ze te koud zijn zelfs bij temperaturen van bv. -18°C. Een aantal keer deed ik geen regenhoes over het zadel (merk op dat ik zadel expres niet voorzichtig behandel, en ze dus i.h.a. regen ervaren waarna ik erop ga rijden en kijk hoe het zadel zich houdt). Toen werd een nadeel van die latex laag duidelijk: Zodra het zadel nat is geworden blijft het behoorlijk lang nat en bij lage temperaturen voelt het zadel daardoor zeer koud aan.

Conclusie:

Ik had al een voorlopige conclusie na ca. 50 km en die is na honderden verdere kilometers niet veranderd: Dit zadel is niet voor mij geschikt, ik vind het te zacht en het wordt te warm. Wie een leren zadel wil, maar dan eentje dat wat zachter is, zoals een gelzadel, zou dit kunnen proberen. Wat betreft die zachtheid: Dat merk je vooral op als je wat meer rechtop zit. Ik denk dat dit zadel alleen geschikt is voor rijden in racefiets-houding, niet wat meer rechtop zoals bij een reisfiets. Misschien werkt die schuimlaag in heet weer, maar met een kernleren zadel heb ik nooit problemen gehad op de heetste dagen.

Ik verwachtte dat mijn conclusie die ik had na het zadel ca. 300 km gebruikt te hebben niet zou veranderen, en dat is inderdaad zo gebleken. Ik zie eigenlijk geen voordeel van de latex laag behalve om een iets zachter zittend zadel te geven, maar dat komt met het nadeel dat het zadel te warm aanvoelt als het buiten ca. 18°C of meer is en het geeft te veel druk in het midden.


Varia

Aanbevolen (leren) zadels per fietstype

Vooral omdat er zoveel verschillende typen Brooks zadels zijn, hier een overzicht van geschikte zadels per fiets type. N.B. Nog niet alle zadels zijn hier genoemd, ik wil de nog niet genoemde eerst nog langer testen (i.h.b. Berthoud).:

N.B. De Swift en B17 narrow zijn hier nog niet goed meegenomen in de overweging omdat ik ten tijde dat de bovenstaande lijt maakte ze nog langere tijd moest testen. Dit verandert het feit niet dat de genoemde zadels zeer geschikt zijn voor het betreffende type fiets. De B17 narrow is ook heel goed en zal ik in deze tabel bijvoegen. De Swift vind ik niet geweldig...

N.B.2 Brooks zadels met veren kunnen behoorlijk kraken, en dat is irritant. Als dat met uw zadel gebeurt, spuit dan een klein beetje olie of vet of beter nog wat Proofide, op de bevestigings punten onder en boven van de veren waar ze aan het zadel frame vastzitten. Zulk kraken is ook als probleem genoemd bij de Selle Anatomica, maar dat was bij mijn testzadel geen probleem.

Zadels met veren: Na de meeste Brooks zadels te hebben gebruikt, heb ik de zin en onzin van veren op een zadel overwogen en ben tot de conclusie gekomen dat deze eigenlijk niet erg nuttig zijn (tenminste, de harde veren zoals gebruikt in de Flyer, Conquest; de veren in een oude B66/B66 Champion geven wel een comfortabeler rit dan een ongeveerd zadel). Er is weinig verbetering qua comfort, behalve misschien op slechte wegen. Maar wie veel op slechte wegen rijdt, kan beter bredere banden monteren, en als dat niet mogelijk is een fiets kopen waar ruimte is voor brede banden; dat geeft beduidend meer comfort (dan die harde veren). Het enige voordeel van een zadel met veren vgl. met een geveerde zadelpen is dat de zadelhoogte niet zo veel verandert als je er op gaat verzitten (bv. als je meer voorovergebogen gaat zitten gaat een geveerde zadelpen een redelijk stuk omhoog)...


Mijn favoriete zadels

Of dit van nut is weet ik niet, maar dit is mijn lijstje favoriete zadels, beginnend met de beste:

  1. B17 Imperial: Het beste algemeen bruikbare zadel, werkt zelfs goed in een zithouding bijna zoals op een racefiets. Sommige mensen klagen over afknijpen van zachte weefsels in het gat, dit komt denk ik alleen voor bij mensen met brede zitbotten, oftewel veel vlees dat ertussen kan komen. Ik heb er nooit iets van gemerkt.
  2. Team professional of Lepper Voyager: Voor een reisfiets.
  3. Swallow: Voor een racefiets
  4. B17 narrow: Ondanks dat dit een tamelijk smal zadel is, tamelijk comfortabel voor alle rijstijlen. Na weer even met een Imperial te hebben gereden merkte ik wel op dat het middendeel wat kan irriteren, maar ik wen er snel aan. Of gewoon de B17 narrow Imperial nemen natuurlijk...
  5. B17: Zit bijna even lekker als de B17 Imperial, maar voor zeer sportief fietsen (bijna racefietshouding, bv. armen op het stuur leggen bij harde wind) is het niet zo goed als de Imperial. Ziet er fraaier uit dan de Imperial, maar hoe het zadel aanvoelt vind ik uiteindelijk belangrijker dan hoe het er uit ziet.

Gemodificeerde zadels

Behalve de voor de hand liggende modifications van een B17 special of B17 titanium met Imperial uitsparing (zie hier), zijn er een aantal andere mogelijkhedem die interessant variaties geven op de zadels die Brooks maakt:

B17 Swallow Imperial

Dit is misschien het optimale zadel voor de wat bredere/zwaardere fietser :) Maar natuurlijk ook voor lichtere fietsers geschikt. Sommige mensen geven de voorkeur aan de B17 Imperial, mogelijk omdat bij deze modificatie meer het gevoel van een hangmat krijgt en het zadel een wat vlakkere bovenkant heeft, wat te vlak zou kunnen zijn bij deze breedte. Dit zadel is een van mijn favorieten... Dus dat het zadel te vlak is vind ik niet, in ieder geval niet na de achterste kabelbinder strak te trekken wat de achterkant wat stijver en minder vlak maakt. Het lijkt er op dat diegenen die de voorkeur aan de B17 Imperial geven gewoon het gevoel van deze Swallow-imperial niet bevalt. Er werd me verteld dat de voorkant smaller aanvoelt dan bij de B17 imperial. Dit kan gerelateerd zijn aan de plattere achterkant die het gevoel van een breder zadel kan geven.

Lees meer over mijn ervaringen hier.

Team professional Swallow

Dit is een mooie modificatie die de eigenschappen van de Team professional behoud terwijl het er meer als een Swallow uitziet. Ik maakte de sneden aan de onderkant niet al te hoog om de structurele integriteit zoveel mogelijk te behouden, want bij Brooks' echte Swallow heb je dat het zadel (te) veel uitrekt als het nat wordt.

Voor nadere informatie en ervaringen zie hier

Team professional Swallow Imperial

Dit verbetert de Team pro Swallow door het zadel iets comfortabeler te maken, en het ziet er fraai uit. Net als met de Team pro Swallow, maakte ik de sneden aan de onderkant niet al te hoog om de structurele integriteit zoveel mogelijk te behouden. Lange termijn ervaringen volgen de komende maanden.

Voor nadere informatie en ervaringen zie hier


Zadeldekjes

Ik heb de volgende typen geprobeerd:

Leer dikte, duurzaamheid van leren zadels, misvattingen

1. Er zijn opvattingen over de leerdikte en duurzaamheid van Brooks zadels die zeggen dat het leer vroeger dikker was en dat de zadels vroeger langer meegingen. Deze beschouw ik als ongefundeerde misvattingen omdat ik geen enkele aanwijzing hiervoor zie (en zeker geen objectieve gegevens van zulke mensen zoals metingen van de dikte van het leer). Er is zeker variatie in de levensduur van Brooks zadels, maar dat hangt zeer waarschijnlijk voornamelijk af van natuurlijke variaties in het leer.

1.1. Leer dikte: Ik heb allerlei Brooks zadels gemeten uit de jaren 60, 80, en uit de jaren 2005-2009. De dikte van het leer varieert en is bijna altijd ca. 4,6 á 4,8 mm. Er zijn in een zadel variaties in de dikte afhankelijk van waar je meet (mogelijk ook een reden dat het leer van de Swallow zo dik lijkt, door de kromming van het leer) dus dit zijn gemiddelden van een zadel op bepaalde posities.

Ik heb Brooks gevraagd naar de dikte van het leer, en ze vertelden mij dat er altijd leer wordt gespecificeerd van 5 á 6 mm. En dat is niet alleen nu zo, zo was het altijd... Dat verklaart alleen niet waarom ik bijna geen zadels met dikte van meer dan 5 mm tegenkom. Misschien is die specificatie van de dikte voordat het drogen van het leer plaatsvindt en dat het dus uiteindelijk iets dunner wordt? In ieder geval zegt Brooks zelf dus dat er vroeger geen dikker leer gebruikt werd, dan er nu gebruikt wordt.

1.2. Duurzaamheid: Een B66 Champion uit ongeveer midden jaren 60 ging snel achteruit toen ik het een paar maanden onbeschermd buiten op een fiets liet zitten. Precies hetzelfde als met nieuwe Brooks zadels en dat laat zien dat het leer van toen waarschijnlijk niet beter is dan nu.

Het zou ook vreemd zijn als de kwaliteit minder zou zijn, aangezien dat betekent dat iets essentieels is veranderd in het leer zelf want de leer selectie lijkt precies zo te gebeuren als vroeger. Dit is mogelijk maar zou betekenen dat de koeien anders eten of bepaalde chemicalien binnenkrijgen die slecht is voor hun huid. Ik zie echter geen verandering in kwaliteit van het leer van zadels uit de jaren 60, 80 en 2005-2009.

2. Dan is er het idee dat het leer van de B17 Champion special zadels, dikker is dan dat van de B17 standard. Dit is niet waar uitgaande van mijn metingen (ik heb heel veel Brooks zadels gemeten) en Brooks noemt dit 'feit' ook niet wat ze ongetwijfeld wel zouden doen als dit echt zo was. Dit lijkt weer zo'n mythe te zijn waarin mensen willen geloven. Misschien om de hogere prijs van de B17 Champion special voor zichzelf te rechtvaardigen. De B17 titanium (die ook een indruk met "B17 Champion special" op het leer heeft) heeft alweer dezelfde dikte van het leer als de B17 standard. Soms heb ik een stel zadels met ietwat dikker leer, zoals een reeks B17 standards die allemaal een dikte van 4,9 á 5,0 mm hadden. Een paar B17 Imperial zadels (die zijn gebaseerd op de Champion standard) en één B17-narrow Imperial hadden ook een leerdikte van ca. 4,9 á 5,0 mm. Geen ervan waren uit de Champion special serie...

3. Nog een hardnekkige misvatting die in Nederland de ronde doet, gaat over de Brooks Flyer special als zou dat de nieuwe versie van de Conquest zijn. De breedte en vorm van het zadel (het leren dek dus) zijn van de B17 (17,2 cm breed) en dat is heel anders dan van de Conquest (en Conqueror) die een andere vorm heeft (veel smaller aan de voorkant, pas dicht bij de achterkant naar buiten gaand) en 16,0 cm breed is. De veren van de Brooks Flyer special zijn wel heel hard, vergelijkbaar met de Conquest/Conqueror, maar dat hebben alle Flyers (tegenwoordig? of was dat altijd zo?) lijkt het. Mijn oude B66 Champion is wat dat betreft veel comfortabeler.

Vergelijkbaar lijkt het in Duitsland te zijn, waar de Flyer special de opvolger van de Conquest wordt genoemd door sommige mensen/bedrijven. Maar de Flyer special is slechts een iets luxere variant van de Flyer, en werd geïntroduceerd voordat de Conquest uit de handel genomen was...

Over het breken van (verchroomde) rails van Brooks zadels

Op forums heb ik gelezen dat de verchroomde onderstellen van Brooks het wat vaker begeven dan de andere versies. I.h.b. is op duitse forums te lezen dat er meerdere mensen problemen hebben vooral als ze ca. 100kg of meer wegen, en dat sommigen dit bij meerdere zadels hebben meegemaakt. Ik heb bij Brooks nagevraagd, of het verchromen het staal verzwakt, zodanig dat dit kan gebeuren.

[ Brooks' antwoord (5 januari 2010) ]:

"There is a known risk with chrome rails but it is much too severe to state that every rail will break after 1 or 2 years; this is simply not true.

There are two issues to consider with chrome:

1/ Chrome itself is a quite a brittle substance and, if bent or folded too much, its surface will crack. Brooks do specify a very particular type of chrome plating, called Duplex plating, which uses also layers of nickel to increase the flexibility of the final result.

Once the chrome surface has cracked, this creates a weakness at that point and the crack in the chrome will tend to migrate into the steel itself - resulting eventually in a broken rail

2/ The process of chrome plating - electrolysis - has to be very carefully controlled; both in the amount of chrome that is allowed to flow between the Anode and the Cathode plates, and also (crucially) in the time duration that the components that are being plated are allowed to remain in the Ionic fluid within the plating vat.

If the amount of chrome plate applied to a component is too much (i.e. too thick), the probability of the chrome surface cracking is increased.

If the time duration for the components to be in the ionic fluid is too long, there is a risk that minute air bubbles will become trapped between bare steel and the inside of the chrome plate. This is invariably lead to cracking and rail breakage at some future time. It is also virtually impossible to detect whether, or not, any air bubble have become trapped. This problem is a well know and documented concern with chrome plating and is know as "chrome embrittlement"

In conclusion, my advice to consumers with chrome rails is as follows:

It is more important with a chrome frame that the rider maintains the correct tension in the leather of the saddle; This will prevent excessive movement in the rails and reduce the risk of the chrome surface cracking.

In terms of chrome embrittlement, we do monitor this process and so I would say the that risk is very low."

Dikte van het staaldraad van de zadelveren van Brooks zadels

Toen ik een recent exemplaar van een B67 onder handen kreeg met alweer die stijve veren, vroeg ik hoe het hiermee zit en of de veren met 4,55 mm diameter staaldraad zoals gebruikt in de oudere B66 en B66 Champion, nog te leveren zijn. Brooks' antwoord van 23 juni 2010:

Up until 1999 we produced all our springs from 4.47 mm dia. wire, but an increase in broken springs led us to start using 4.88mm wire, which eradicated the problem, but resulted in a firmer ride. As a result, we have no cause to keep a stock of 4.47mm wire, so regrettably are unable to meet your request.

Let wel dat de diameter die Brooks opgeeft in beide gevallen ca. 0.07 mm minder is dan ik meet. Dat komt neem ik aan door de chroomlaag.

Verder is mij de reden niet duidelijk. Waarom waren die veren tot die tijd (minstens een jaar of 40!) goed genoeg, maar was er tamelijk recent een 'increase in broken springs'? Dat lijkt me toch meer een kwaliteits beheersings probleem... Of is het gemiddelde gewicht van fietsers in de jaren 90 enorm toegenomen?

Afgeven van de zadelkleur van leren zadels aan een witte/beige broek

Selle Anatomica: Een rood zadel gaf op een heel warme zomerse dag (zweten dus) direct flink af op een beige broek. Dat komt er ook niet uit...

Brooks: Nog geen ervaringen met gekleurde (=alles behalve naturel/honing) zadels (waarschijnlijk pas weer in de zomer!). Ik heb vroeger vooral op een bruin zadel en soms een zwart zadel (B66) gereden, maar niets van afgeven gemerkt. Ik zal deze zomer een rood-bruin zadel en een antiek bruine aan de test onderwerpen met een beige broek.

Selle San Marco Rolls zadel (zwarte leren bovenlaag): De Rolls zadels hebben een dunne leren bovenlaag. Ik heb ca. 1992-1995 vaak op zo'n zadel gereden met gewone kleren, vaak met beige broek, en het zadel gaf wat zwart af. Ik vroeg er naar bij een fietsenwinkel en diegene die ik het vroeg kende dit probleem en raadde me aan een oud stuk panty over het zadel te doen. Dat heb ik overigens toen niet geprobeerd.

In een oude handleiding van een Gazelle fiets (jaren 80) las ik wat interessants over leren zadels, nl. dat het afgeven van de kleur in het begin gebeurt en dat dit dus niet meer zou gebeuren bij al langer gebruikte zadels. Dit zal ik ook gaan testen...

Tests in 2010

Ik heb een bijna nieuwe B17 narrow in antiek bruin gebruikt voor mijn eerste test, en reed hier ca. 20 km mee in zeer warm weer (dus veel zweet) wat resulteerde in een vage afdruk van bruin op een beige korte broek. Dus een Brooks zadel geeft inderdaad kleur af, not als het droog is, maar alleen wanneer het wat vochtig wordt door zweet. Volgende test: Natmaken van de bovenkant alsof je in de regen rijdt. Resultaat hiervan volgt nog.

Bij een bijna nieuwe B17 Imperial in maroon (rood-bruin) die misschien zo'n 100 km was gebruikt: Deze geeft duidelijk af, veel meer dan antiek bruin...

Verder ga ik de zwarte B17 Imperial die al bijna 7000 km is gebruikt testen of afgeven onder gewoon rijden en met natmaken.

Verdere tests die ik heb gedaan: Onderdompelen van een gebruikte antiekbruine B17 narrow in een bak water om te kijken hoeveel kleur er af komt. Dito bij een nieuwe zwarte Swift. Resultaten en plaatjes volgen nog. En ik heb het bij honing geprobeerd: Honing is niet ongekleurd, wat ik eerst dacht, maar dat leer is wel degelijk in een kleurbad geweest. Dit geldt ook voor de Lepper voyager Softtouch in naturel, die afgaf op een witte broek toen het zadel nat was.

Kleurvastheid van leren zadels

Naturel kleurige zadels zijn niet gekleurd. De kleur die ze in het begin hebben is heel licht bruin of zelfs bijna wit, maar dat verandert na verloop van tijd, net als bij honing, ze worden beiden na verloop van tijd donkerder (door absorbtie van zweet, huidvet als jet het zadel vasthoudt etc.), en zal na vele jaren veranderen in donker bruin. Voorbeeld van een nieuwe Lepper Voyager in naturel en eentje die 1800 km intensief tijdens warm weer (veel zweet) gebruikt is (Overigens, ik neem aan dat de kleurverandering hier zo snel verlopen is door het meer open oppervlak van de Voyager; Brooks zadels hebben een gladde bovenlaag die mogelijk wat meer resistent tegen kleurverandering is):
Lepper Voyager naturel nieuw en 1800km gebruikt

Of dit verkleuren van naturel en honingkleurige zadels een voor- of nadeel is hangt af van hoe je daar tegen aan kijkt. Ik vind het wel wat hebben dat de kleur verandert...

Hier een test die laat zien dat de kleur van een honingkleurige Brooks spatlap afkomt als het leer nat wordt (dit is hetzelfde leer met zelfde processen ondergaan, als waarvan de zadels gemaakt worden). Dit is waarom je moet oppassen met rijden met i.h.b. een beige broek op een leren zadel. Bij regen en zweet komt de kleur van het zadel in je broek...:

Om leer een kleur te geven wordt het i.h.a. in een kleurbad gelegd (soms niet bij zwarte zadels, daar is het af en toe slechts een oppervlakte behandeling). De kleur is als het goed is diep in het zadel getrokken. Ik las eens ergens over de kleur van een zwart Brooks zadel dat 'dat er wel af slijt', en dat is dus meestal niet zo. Als je kijkt naar de doorsnede van het leer zie je dat de kleur diep in het zadel getrokken is, en dat is vooral zo bij zwart.
Hier een stukje zwart leer, en onder het oppervlak is het gewoon ook zwart:
Brooks zwart leer, doorsnede Brooks zwart leer, opengesneden

Overigens, ik weet niet hoe dit zit bij de zwarte Lepper Voyager, en ik heb plaatjes van oude Brooks zadels gezien (van iemand er er een tweedehands aanbood) die ook maar aan 1 kant zwart waren (dus niet in een kleurbad). Hoe kleurvast dat is weet ik niet. Een aantal zwarte B66S zadels uit midden jaren 80 waren zwart aan beide kanten, en ook is de kleur diep in dat leer getrokken, dus van wanneer die enkelzijdig zwarte zadels zijn weet ik niet, waarschijnlijk van voor midden jaren 80. Of misschien een naturel zadel dat 'gekleurd' is door Brooks bij tijdelijk tekort aan zwarte zadels? Moet ik eigenlijk ook eens vragen.

Suggesties (voor zadel makers)

Ik heb allerlei suggesties aan i.h.b. Brooks gedaan (voor niet alleen de zadels, ook de accessoires), en de blangrijkste wat betreft Brooks is om de zadelspanner niet meer te gebruiken, maar daar gewone inbus sleutels voor te nemen aangezien die al zo veel op de fiets gebruikt worden. Brooks doet dat al met de Swift-titanium, B17-titanium en Team pro titanium. De zadelspanner van de Swallow-titanium is nog vervelender omdat die alleen voor dat zadel geschikt is.

Nog een suggestie is dat zadels met stijve veren geen meerwaarde hebben boven de zadels zonder veren, wat ik deed na mijn vergelijkings tests van mijn oude B66 champion en een recente Flyer, aangezien ze eigenlijk geen extra comfort geven. Verder hoeven de veren niet stijf te zijn zoals wel bij de Conqueror en Conquest die voor MTB gebruik werden aangeraden, want op een MTB zijn veren toch onzinnig (iedereen die daar vering wil gebruikt ofwel een dubbelgeveerde fiets, ofwel een verende zadelpen en dat werkt veel beter dan veren in het zadel). Ik stelde verder voor de B66-Champion opnieuw te introduceren maar met enkele rails, die bv. de B67-Champion genoemd kan worden (B17 bovenkant + enkele rails + zachte veren). De B66 Champion is zoals ik een stuk terug beschreef een zeer comfortabel zadel, veel beter dan een Flyer-aged...
Dit laatste is overigens ook zelf te doen: Neem een Flyer/Flyer special/Flyer aged, verwijder de moeren, verwijder de harde veren, en gebruik de zachte veren van een oude B66 (zadels van 1999 en nieuwer hebben die stijve veren!) en zet ze dan vast met de moeren. Gewoon de veren verwisselen dus.

Leren zadels worden niet vaak in het wit genaakt, en de reden is denk ik niet alleen dat het moeilijk is het leer wit te krijgen, maar ook dat bij het slijten de kleur en ongelijkmatig afslijt.

De Brooks select zadels zijn behoorlijk licht van kleur, bijna wit in sommige gevallen maar dat verschilt per levering. Deze worden ook op den duur donkerder! (net zoals bv. honingkleurige zadels na enkele jaren een kleur krijgen die op antiek bruin lijkt). Als je echt wit wil, dan is een niet-leren zadel waarschijnlijk een beter keuze. een wit leren zadel zal, wanneer de bovenlaag iets verslijt op die plaatsen wat donkerder worden dus krijg je donkere plekken op het zadel.

Dit soort slijtage heb ik ervaren met witte leren schoenen, die zeer lelijk werden op die plaatsen.

Brooks zadels: voorbereiding, inrijden, onderhoud

Zie Brooks zadels: voorbereiding, inrijden, onderhoud

Zadel modificaties

Mijn ervaringen met modificaties van de 'aged' Brooks zadels laten goed laten zien dat het problematisch is met pre-softened leer een zadel met uitsparing te maken (dat gaf me precies dezelfde problemen als ik had met de Selle Anatomica). Verder mijn ervaringen met het rijgen van een Selle Anatomica.

Zie Zadel modificaties (Aanpassen van een Brooks Flyer aged met een Imperial uitsparing & rijgen van een Selle Anatomica Titanico).

Waar zadels kopen?

I.h.a. is het een goed idee te kopen bij een winkel die de moeite waard is, d.w.z. waar ze verstand van zaken hebben (wat betreft leren zadels ken ik overigens geen winkels in NL waar ze echt kennis hebben op dit gebied, wat niet wil zeggen dat die er niet zijn, ik ken er alleen geen) en die service levert. Of anders bij mij :) Midden 2009, ongeveer een jaar nadat ik met deze webpagina's begon met testen van zadels, pompen en verlichting, ben ik begonnen met verkopen van op maat gemaakte fietsen en leren zadels. De nadruk ligt op spullen van Brooks, maar zadels/accessoires van andere merken zal ik ook voeren bij voldoende interesse. Op dit moment houdt dat in dat ik Brooks en Lepper verkoop. Zie deze pagina voor meer informatie welke zadels ik verkoop en welke ik op voorraad heb...

Voor e-post ga naar de email pagina